Soru

Zorluk: OrtaI. Göktürk Devleti

I.I. Göktürk Devleti’nin İpek Yolu ticareti üzerinde hâkimiyet kurmak amacıyla izlediği;

I. Sasaniler ile ittifak yaparak Akhun (EftalitlerEftalitler) Devleti'nin yıkılmasını sağlaması,
II. Sasanilerin Türk ticaret kervanlarının geçişini engellemesi üzerine Bizans İmparatorluğu ile diplomatik ilişkiler kurarak Sasanilere karşı ittifak yapması

gelişmeleri dikkate alındığında, bu devletin dış politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudan söylenebilir?

  1. Ekonomik menfaatler doğrultusunda pragmatik ve konjonktürel ittifaklar kurulduğuCevap
  2. B
    Yerleşik hayata geçilerek ticari faaliyetlerin kurumsallaştırılmaya çalışıldığı
  3. C
    Kut inancının bir sonucu olarak veraset sisteminde köklü değişikliklere gidildiği
  4. D
    Bizans ile kurulan siyasi ilişkilerin Türklerin İslamiyet'e girişini hızlandırdığı
  5. E
    Anadolu'nun kesin olarak Türk yurdu haline gelmesinin sağlandığı

Cevap

Ekonomik menfaatler doğrultusunda pragmatik ve konjonktürel ittifaklar kurulduğu
Doğru olan seçenek, devletlerin çıkarları gereği değişen şartlara uyum sağladığını ifade eder. I.I. Göktürk Devleti, İpek Yolu'na hâkim olabilmek için önce Sasanilerle birlik olup Akhunları tasfiye etmiş, ancak Sasaniler güçlenip Türk ticaretini kısıtlayınca bu kez Bizans ile (İstemi Yabgu döneminde) ittifak kurmuştur. Bu durum dış politikada 'ebedi dostluk' yerine 'ekonomik ve siyasi pragmatizmin' (faydacılık) esas alındığını kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Dış politika adımlarını analiz et
Göktürklerin İpek Yolu kontrolü için önce Sasani ile anlaşıp Akhunları yıktığı, sonra Sasani'ye karşı Bizans ile anlaştığı görüldü.
Devletlerin ittifak kurduğu tarafları neden değiştirdiğini anlamak dış politika karakterini belirler.
2
Temel motivasyonu belirle
İki hamlenin de ortak amacı İpek Yolu ticareti üzerindeki denetimi korumaktır.
Ekonomik çıkarların askeri ve diplomatik tercihler üzerindeki etkisini saptamak gerekir.
3
Kavramsal eşleştirme yap
Dost ve düşmanın çıkarlara göre değişmesi 'pragmatizm' ve 'konjonktürel ittifak' kavramlarıyla örtüşür.
Tarihsel veriyi doğru siyasi terminoloji ile tanımlamak sorunun çözümünü sağlar.

Anahtar Kavram

İpek Yolu Diplomasisi ve Pragmatizm

İpuçları

1
Devletin dış politikadaki ortaklarını neden değiştirdiğine odaklanın.
2
İpek Yolu'nun ekonomik önemi ile kurulan ittifaklar arasındaki ilişkiyi düşünün.
3
Önce Sasani ile Akhun'a karşı, sonra Bizans ile Sasani'ye karşı yapılan hamleler 'çıkara dayalı denge siyaseti' olarak adlandırılır.

Daha Fazla Pratik

İstemi Yabgu'nun Bizans'a gönderdiği elçilik heyetinin Türk tarihindeki ilk Batı diplomasisi örneği olduğunu hatırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla