Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

2929 Ekim 19231923 tarihinde Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda yapılan bir dizi değişiklikle Cumhuriyet ilan edilmiş; aynı düzenleme içerisinde “Türkiye Devleti’nin dini İslam’dır, resmi dili Türkçedir.” maddeleri de anayasaya dahil edilmiştir.

Bu değişiklikle anayasaya “Devletin dini İslam’dır.” ibaresinin eklenmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Laiklik ilkesinin anayasal düzende tam anlamıyla yerleşmesini sağlamak
  2. Cumhuriyet rejimine geçiş sürecinde oluşabilecek toplumsal ve siyasal tepkileri dengeleyerek uzlaşı sağlamakCevap
  3. C
    Halifelik makamının siyasi yetkilerini anayasal güvence altına alarak güçlendirmek
  4. D
    Osmanlı Devleti’nin teokratik yapısını yeni rejimde de aynen devam ettirmek
  5. E
    Saltanatın geri getirilmesine yönelik taleplerin önünü açacak hukuki bir zemin oluşturmak

Cevap

Cumhuriyet rejimine geçiş sürecinde oluşabilecek toplumsal ve siyasal tepkileri dengeleyerek uzlaşı sağlamak
Cumhuriyet’in ilan edildiği 2929 Ekim 19231923 tarihinde yapılan anayasa değişikliği ile devletin rejimi belirlenirken, aynı zamanda “Devletin dini İslam’dır.” ibaresi eklenmiştir. Bu düzenlemenin temel sebebi, Milli Mücadele’den yeni çıkmış ve muhafazakâr değerlerin güçlü olduğu toplumda, Cumhuriyet rejimine karşı oluşabilecek tepkileri asgari düzeye indirmek ve Meclis içindeki farklı gruplar arasında bir uzlaşı sağlamaktır. Bu durum, Atatürk’ün inkılapları gerçekleştirirken izlediği “zamanlama ve aşamalılık” stratejisinin bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
19231923 anayasa değişikliğinin içeriği ve dönemin siyasi atmosferi analiz edilir.
Cumhuriyet'in ilanı ile devletin rejiminin değiştiği ve bu durumun toplumda büyük bir dönüşüm olduğu saptanır.
Rejim değişikliği gibi radikal adımların toplumsal kabul görmesi için yumuşatıcı maddelere ihtiyaç duyulmuştur.
2
“Devletin dini İslam’dır.” ibaresinin anayasaya eklenme zamanı ve gerekçesi değerlendirilir.
Bu maddenin laikliğe aykırı olmasına rağmen, Meclis'teki muhalif ve muhafazakâr kanadın desteğini almak için eklendiği anlaşılır.
Siyasi inkılapların sürdürülebilirliği için toplumsal uzlaşının korunması esastır.
3
Maddenin sonraki süreçteki akıbeti göz önünde bulundurulur.
Söz konusu maddenin 19281928 yılında anayasadan çıkarılmasının laikleşme sürecinin bir parçası olduğu teyit edilir.
19231923 yılındaki bu adımın stratejik bir geçiş süreci uygulaması olduğu ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

Cumhuriyetin İlanı ve Siyasi Strateji
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Siyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Bu konudan daha fazla soru