Soru

Zorluk: ZorNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

19231923 Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'ne göre İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Müslüman Türklerin "etabli" (yerleşik) sayılarak mübadele dışı tutulması kararlaştırılmış; ancak yerleşiklik kıstasının ne olacağı konusu Türkiye ve Yunanistan arasında uzun süren bir diplomatik krize dönüşmüştür. 1010 Haziran 19301930 tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu sorunun kesin olarak çözüme kavuşturulmasını sağlayan temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin, bölgeye geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik kabul edilmesiCevap
  2. B
    "Etabli" sayılma şartının sadece 3030 Ekim 19181918 tarihinden önce bölgeye yerleşmiş olanlarla sınırlandırılması
  3. C
    Sorunun çözümü için kurulan Milletler Cemiyeti Karma Komisyonu'nun tüm yetkilerinin Türkiye'ye devredilmesi
  4. D
    Fener Rum Patrikhanesi'nin İstanbul dışına çıkarılması karşılığında tüm Rumların yerleşik sayılması
  5. E
    Mübadelenin zorunlu olmaktan çıkarılarak her iki azınlık grubu için de gönüllülük esasına dayandırılması

Cevap

İstanbul'daki Rumların ve Batı Trakya'daki Türklerin, bölgeye hangi tarihte gelmiş olduklarına bakılmaksızın etabli (yerleşik) kabul edilerek krizin aşılmasıdır.
Doğru yanıt olan yerleşme tarihlerine bakılmaksızın yerleşik kabul edilme kararı, 19301930 Ankara Antlaşması'nın özüdür. Bu antlaşma ile Türkiye ve Yunanistan, etabli kavramının teknik detayları yerine siyasi bir uzlaşıyı tercih etmiş ve İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin durumunu kesinliğe kavuşturarak Türk-Yunan dostluk dönemini başlatmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19231923 Mübadele Sözleşmesi'ndeki kriz noktasını belirle.
Kriz, İstanbul'daki Rumların yerleşik sayılması için gereken 3030 Ekim 19181918 tarih sınırı ve "hukuki yerleşme" tanımından kaynaklanıyordu.
Yunanistan daha fazla Rumun kalmasını isterken, Türkiye mevcut yasaların (1913 Nüfus Kanunu) uygulanmasını savunuyordu.
2
19301930 Ankara (Ahali) Antlaşması'nın getirdiği yeniliği analiz et.
Antlaşma ile tarih sınırı ve hukuki yerleşme tartışmaları bir kenara bırakılmış, bölgede bulunan nüfusun tamamı etabli sayılmıştır.
İki ülke arasındaki gerginliği bitirmek ve Balkanlar'da iş birliği (Balkan Antantı'na giden süreç) sağlamak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

1930 Ankara (Ahali) Antlaşması ve Etabli Kriterinin Esnetilmesi

İpuçları

1
Sorun, kimin 'yerleşik' sayılacağı konusundaki tarihsel kısıtlamadan kaynaklanıyordu. Çözüm bu kısıtlamanın akıbetiyle ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Bu antlaşmadan sonra Türk-Yunan ilişkilerinin gelişmesiyle kurulan bölgesel ittifakı (Balkan Antantı) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla