Soru

Zorluk: OrtaSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

33 Mart 19241924 tarihinde TBMM tarafından kabul edilen yasalarla Halifelik makamı kaldırılmış, aynı gün gerçekleştirilen diğer düzenlemelerle Şeriye ve Evkaf Vekaleti ile Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti de lağvedilmiştir.

Bu inkılap hareketlerinin gerçekleştirilmesindeki ortak siyasi hedef aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Siyasi otorite üzerindeki dini ve askeri etkileri kaldırarak laik ve demokratik devlet yapısını pekiştirmekCevap
  2. B
    Meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçişi hızlandırarak hükümet bunalımını çözmek
  3. C
    Toplumsal alandaki sınıf farklılıklarını ortadan kaldırarak halkçılık ilkesini uygulamak
  4. D
    Ordunun siyasi yetkilerini artırarak rejimi iç ve dış tehditlere karşı koruma altına almak
  5. E
    Ekonomide devlet müdahaleciliğini esas alarak yerli sermaye oluşumunu desteklemek

Cevap

Siyasi otorite üzerindeki dini ve askeri etkileri kaldırarak laik ve demokratik devlet yapısını pekiştirmek
Doğru yanıt olan seçenek, 33 Mart 19241924 tarihindeki düzenlemelerin temel ruhunu yansıtmaktadır. Halifelik ve Şeriye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılmasıyla devlet yönetimi dini referanslardan arındırılmış (laiklik), Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaletinin kaldırılmasıyla da askerlerin aynı zamanda milletvekili olmasının önüne geçilerek ordu siyasetten ayrılmıştır. Bu üç adım da milli egemenliğin tek ve gerçek sahibi olan TBMM'nin otoritesini güçlendirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
33 Mart 19241924 yasalarının (Halifelik, Şeriye ve Evkaf, Erkan-ı Harbiye) içeriklerini analiz etmek
Bu kurumların her birinin devlet yönetiminde paralel bir otorite odağı oluşturduğu tespit edilir.
Kurumsal değişimin amacını anlamak için mevcut yapıların siyasi sistemdeki yerini bilmek gerekir.
2
Bu kurumların kaldırılmasının siyasi sonuçlarını değerlendirmek
Dini (Halifelik/Şeriye) ve askeri (Erkan-ı Harbiye) vesayetin sona erdiği görülür.
Demokratik bir cumhuriyette siyasi karar alma yetkisinin sadece sivil ve laik bir otoriteye (TBMM) ait olması şarttır.
3
Düzenlemelerin ortak paydasını birleştirmek
Milli egemenliğin tam anlamıyla uygulanması için önündeki engellerin kaldırılması ortak hedef olarak belirlenir.
Laiklik ve ordunun siyasetten ayrılması, cumhuriyetçilik ilkesinin ve demokratikleşmenin temel tamamlayıcılarıdır.

Anahtar Kavram

Siyasi Otoritenin Laikleşmesi ve Sivilleşmesi
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla