Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'de Madenler

Türkiye'nin yer altı kaynaklarının jeolojik oluşum süreçleri, bu kaynakların sanayideki kullanımı ve güncel dış ticaret verileri üzerine yapılan aşağıdaki teknik değerlendirmelerden hangisi bilgi yanlışı içermektedir?

  1. A
    Taş kömürü yataklarının I.I. jeolojik zamanda (Paleozoik) oluşması ve Türkiye'de bu döneme ait arazilerin sınırlı olması, yerli üretimin ağır sanayi ihtiyacını karşılamada yetersiz kalmasına yol açmıştır.
  2. B
    Alüminyumun hammaddesi olan boksit yataklarının Seydişehir (Konya) çevresinde bulunması, buradaki işleme tesisinin yer seçiminde hem hammaddeye yakınlık hem de Oymapınar Barajı'ndan sağlanan enerji imkânını belirleyici kılmıştır.
  3. C
    Linyit, bor, tuz ve trona (doğal soda külü) yataklarının Türkiye genelinde geniş bir dağılış sergilemesi, bu kaynakların III.III. jeolojik zamanda (Tersiyer) yaşanan gölsel ve karasal birikim süreçleriyle doğrudan bağlantılıdır.
  4. Türkiye, bor ve mermer gibi madenlerde dünya rezerv ve ihracatında lider konumda olduğu için, madencilik sektöründen elde edilen toplam yıllık ihracat geliri; petrol ve doğalgaz gibi dışa bağımlı olduğumuz enerji kaynaklarının ithalat maliyetini tek başına karşılayabilmektedir.Cevap

Cevap

Madencilik ihracat gelirlerinin enerji ithalat maliyetlerini karşıladığına dair ifade yanlıştır çünkü Türkiye'nin enerji dış ticaret açığı madencilik gelirlerinden çok daha büyüktür.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü Türkiye'nin yıllık toplam maden ihracatı yaklaşık 6−76-7 milyar dolar civarındayken, sadece petrol ve doğalgaz ithalatı bu rakamın yaklaşık 10−1510-15 katına kadar çıkabilmektedir. Dolayısıyla madencilik sektörü enerji faturasını tek başına karşılayamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Jeolojik zaman ve maden eşleşmesini kontrol et.
Taş kömürünün I.I. zaman, linyit ve borun III.III. zaman olduğu doğrulanır.
Madenlerin oluşum dönemleri sınav kapsamındaki en temel bilgidir.
2
Sanayi tesislerinin kuruluş yeri faktörlerini analiz et.
Seydişehir örneğinde hammadde ve enerji (Oymapınar) ilişkisinin doğruluğu teyit edilir.
Tesis-hammadde-enerji üçlüsü sanayi coğrafyasının temelidir.
3
Maden ihracat gelirleri ile enerji ithalat giderlerini karşılaştır.
Mermer ve bor ihracatının toplamı yaklaşık 3−43-4 milyar dolar seviyesindeyken, enerji ithalatının on milyarlarca dolar olduğu saptanır.
Türkiye ekonomisinin en büyük yapısal sorunu olan enerji dış ticaret açığı bilgisini test eder.
4
Yanlış olan önermeyi belirle.
Madencilik gelirlerinin enerji maliyetini karşıladığı ifadesinin hatalı olduğu sonucuna varılır.
Soru kökü 'bilgi yanlışı' olan seçeneği sormaktadır.

Anahtar Kavram

Madenlerin Jeolojik Oluşumu ve Ekonomik Denge

İpuçları

1
Madenlerin oluşum zamanlarına (Taş kömürü vs. Linyit) ve ihracat verilerine odaklanın.
2
Türkiye'nin dış ticaret açığının en büyük sebebinin ne olduğunu hatırlayın.
3
Madencilik gelirleri yüksek olsa da, ithal edilen petrol ve doğalgazın maliyetinin bu gelirlerden çok daha fazla olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin en çok ithal ettiği enerji kaynaklarının dağılımını ve maden işleme tesislerinin liman/hammadde ilişkisini tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Jeolojik zamanları elemenin ardından, seçeneklerdeki ekonomik iddiaların büyüklüğünü karşılaştırarak (Milyar dolar vs. On milyarlarca dolar) mantık yürütebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Madenler

Bu konudan daha fazla soru