Soru

Zorluk: ZorNoktalı Virgülün Kullanımı

Kamu yatırımlarının önceliklendirilmesi sürecinde eğitim alanında yeni okul binalarının yapımı, öğretmen atamaları, materyal desteği ( ) sağlık alanında ise hastane kapasitelerinin artırılması, tıbbi cihaz modernizasyonu ve personel eğitimi büyük önem arz etmektedir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere noktalı virgül (;;) getirilmesinin temel kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmakCevap
  2. B
    Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak
  3. C
    Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak bir ifadenin geleceğini bildirmek
  4. D
    İkiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra kullanılarak anlam karışıklığını gidermek
  5. E
    Cümle içerisindeki ara sözleri veya ara cümleleri ana cümleden ayırmak

Cevap

Cümlede 'eğitim' ve 'sağlık' başlıkları altında toplanan iki farklı grup bulunduğu için doğru kullanım gerekçesi 'cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak' olmalıdır.
Cümle yapısında virgüllerle ayrılmış iki farklı kategori (Eğitim Yatırımları ve Sağlık Yatırımları) bulunmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, bu tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;;) kullanılır. Bu kullanım, cümlenin hiyerarşik yapısını koruyarak anlam karışıklığını önler.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki anlam gruplarını belirleyin.
Cümle 'eğitim alanı' ve 'sağlık alanı' olmak üzere iki temel kategoriye ayrılmıştır.
Noktalama işaretleri cümlenin yapısını ve anlamını netleştirmek için kullanılır.
2
Her grubun kendi içindeki noktalama durumunu inceleyin.
Eğitim grubundaki ögeler (binalar, atamalar, materyaller) ve sağlık grubundaki ögeler (kapasite, cihaz, personel) zaten kendi içlerinde virgülle ayrılmıştır.
Grupların iç yapısında virgül varsa, bu iki grubu birbirine bağlarken virgül kullanmak karmaşaya yol açar.
3
TDK noktalı virgül kurallarını uygulayın.
Virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırma kuralı gereği yay ayraca noktalı virgül (;;) getirilmelidir.
Noktalı virgül, virgülün yetersiz kaldığı gruplandırma işlemlerinde bir üst ayrıcı işlevini görür.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür ve takım ayırma görevi

İpuçları

1
Cümlede 'eğitim' ve 'sağlık' başlıkları altında iki ayrı liste yapıldığına dikkat edin.
2
Her bir listenin içindeki kelimeler virgülle ayrılmış. Bu iki ana listeyi birbirinden ne ayırabilir?
3
Virgülün yetmediği yerde grupları ayırmak için kullanılan, virgülden 'bir tık güçlü' olan işareti hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'sıralı cümleleri ayırma' ve 'özneyi belirginleştirme' görevleri ile ilgili örnekleri karşılaştırarak bu üç kuralı zihninizde netleştirin.

Alternatif Yöntem

Cümleyi ikiye böldüğünüzü hayal edin: İlk yarıda eğitimle ilgili üç madde, ikinci yarıda sağlıkla ilgili üç madde var. Bu iki 'madde setini' birbirine çarpmadan ayırmak için noktalı virgül bir bariyer görevi görür.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla