Soru

Zorluk: ZorCümle Sonu İşaretleri (Nokta, Soru, Ünlem, Üç Nokta)

Türkçede cümle içerisinde soru sözcüğü veya soru eki bulunsa dahi, eğer cümlenin ana yüklemi bir bildirme (açıklama) yapıyorsa bu cümlenin sonuna soru işareti konmaz.

Buna göre; "Bunca zahmete katlanarak hazırladığınız bu kapsamlı raporun yönetim kurulu tarafından neden dikkate alınmadığını, eksiklerin neler olduğunu öğrenebildiniz mi, orası meçhul ( )" cümlesinin sonuna aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

  1. .Cevap
  2. B
    ?
  3. C
    !
  4. D
    ...

Cevap

Cümlenin sonuna nokta (.) getirilmelidir çünkü bu bir bildirme cümlesidir.
Cümle, yapı bakımından karmaşık görünse de 'orası meçhul' ifadesiyle bir yargı bildirmektedir. 'Neden', 'neler' ve 'mi' unsurları cümlenin öznesi/nesnesi durumundaki yan cümleciklerin bir parçasıdır. Temel cümle soru anlamı taşımadığı için nokta kullanılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yüklemini belirleyin.
Cümlenin ana yüklemi 'meçhul' (meçhuldür) sözcüğüdür.
Cümlenin bir soru mu yoksa bildirme mi olduğunu anlamak için ana yargıya bakılmalıdır.
2
Soru unsurlarının (neden, neler, mi) görevini inceleyin.
Bu unsurlar temel cümlenin nesnesi olan yan cümleciklerin içinde kalmaktadır.
Soru kelimeleri bazen sadece yan cümleyi kurmak için kullanılır, tüm cümleyi soruya dönüştürmez.
3
Cümlenin bütünündeki anlamı değerlendirin.
Cümle bir bilgi istemiyor, bir durumun (bilinmezliğin) haberini veriyor.
Bildirme cümlelerinin sonuna, içinde soru kelimesi olsa dahi nokta konur.

Anahtar Kavram

Dolaylı Soru ve Bildirme Cümlelerinde Noktalama

İpuçları

1
Cümlenin sonundaki 'meçhul' kelimesinin bir yüklem olup olmadığına dikkat edin.
2
İçinde soru sözcüğü bulunan her cümle her zaman soru sormaz; bazen bir durumu açıklar.
3
'Öğrenebildiniz mi' kısmı cümlenin asıl sorusu mu yoksa bir yan cümlecik mi?

Daha Fazla Pratik

Dolaylı soru cümleleri ile gerçek soru cümleleri arasındaki farkı pekiştirmek için benzer yapılı cümleler kurun.

Alternatif Yöntem

Cümleyi 'Sizin öğrenebildiğiniz belli değil.' şeklinde basitleştirerek okuyun; bu durumda sonuna hangi işaretin geleceği daha net görülecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla