Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Madenler

Türkiye'de madenlerin kullanım alanları, çıkarım merkezleri ve sanayi ile olan ilişkileri dikkate alındığında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Isıya dayanıklılığı ile bilinen manyezit (magnezit), refrakter tuğla yapımında kullanılır ve Kütahya-Eskişehir çevresi önemli bir üretim merkezidir.
  2. B
    Sondaj çamuru yapımında yoğunluğu sebebiyle tercih edilen barit madeni; Antalya, Kahramanmaraş ve Muş gibi farklı illerdeki yataklardan elde edilir.
  3. C
    Cam, seramik ve porselen sanayisinin temel hammaddelerinden olan feldispatın büyük bir bölümü Ege Bölgesi'ndeki yataklardan çıkarılarak ihraç edilir.
  4. D
    Paslanmaz çelik üretiminde kullanılan ve Türkiye'nin önemli ihraç ürünleri arasında yer alan kromun en zengin yatakları Elazığ (Guleman) ve Muğla (Köyceğiz) çevresindedir.
  5. Tarım ilaçları ve kimya sanayisinde kullanılan kükürt; Mardin (Mazıdağı) çevresindeki yataklardan çıkarılmakta olup Türkiye'nin bu alandaki toplam ihtiyacını karşılamaktadır.Cevap

Cevap

Tarım ilaçları ve kimya sanayisinde kullanılan kükürt; Mardin (Mazıdağı) çevresindeki yataklardan çıkarılmakta olup Türkiye'nin bu alandaki toplam ihtiyacını karşılamaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, iki temel hata içermektedir: Birincisi, kükürt yatakları Mardin (Mazıdağı)'nda değil, Isparta (Keçiborlu)'da bulunur; Mardin ise fosfat yataklarıyla ünlüdür. İkincisi, Türkiye kükürt ve fosfat ihtiyacının tamamını kendi kaynaklarıyla karşılayamaz, bu madenlerde büyük oranda dışa bağımlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki madenlerin kullanım alanlarını ve çıkarıldıkları yerleri karşılaştırmak.
Manyezit, barit, feldispat ve krom için verilen bilgiler (kullanım alanı ve yer) Türkiye coğrafyası verileriyle uyumludur.
Bu madenlerin Türkiye'deki dağılışı ve endüstriyel rolleri doğru tanımlanmıştır.
2
Yanlış eşleştirmeyi tespit etmek için Mardin (Mazıdağı) ve kükürt ilişkisini analiz etmek.
Mardin (Mazıdağı), kükürt değil, gübre sanayisinin hammaddesi olan fosfat yataklarıyla bilinir.
Madenlerin çıkarım merkezleri arasındaki karıştırmaları (fosfat vs kükürt) ayırt etmek konunun uzmanlık gerektiren kısmıdır.
3
Kükürt madeninin çıkarım merkezini ve ekonomik durumunu doğrulamak.
Kükürt'ün klasik çıkarım merkezi Isparta (Keçiborlu)'dur. Ayrıca Türkiye kükürt ve fosfatta kendine yeten bir ülke değildir; bu madenler yoğun olarak ithal edilir.
İhtiyacın karşılanma durumuna (dışa bağımlılık) dair yanlış genellemeyi düzeltmek.

Anahtar Kavram

Madenlerin Coğrafi Dağılışı ve Ekonomik Özellikleri

İpuçları

1
Madenlerin çıkarıldığı yerleri düşünürken, özellikle gübre sanayisi için hayati olan Mazıdağı'nın hangi madenle eşleştiğini hatırlayın.
2
Türkiye'nin dış ticaretini düşünün; hangi madenlerde devasa rezervlere sahibiz, hangilerini gemilerle limanlarımıza getirtiyoruz (ithal ediyoruz)?
3
Kükürt yataklarının Isparta'da, fosfat yataklarının ise Mardin'de olduğunu ve her ikisinde de ithalata muhtaç olduğumuzu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki madenlerin hangi jeolojik zamanlarda oluştuğunu ve hangi sanayi kollarının hammaddesi olduğunu içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla