Soru

Zorluk: ZorUygur Devleti

Uygurlar, Maniheizm dinini benimseyerek yerleşik hayata geçmeleriyle Türk tarihinde sosyal ve kültürel bir 'kırılma noktası' oluşturmuşlardır. Ancak bu köklü yaşam tarzı değişikliği, Türk devlet geleneğinin temelini oluşturan bazı siyasi ve idari yapıların tamamen terk edildiği anlamına gelmemektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Uygur toplumunda yerleşik yaşamın bir sonucu olarak ortaya çıkan ve mülkiyet hukukunun geliştiğini doğrudan kanıtlayan bir gelişmedir?

  1. Ev, arazi ve dükkan gibi taşınmaz malların alım-satımına, kiralanmasına ve işçi sözleşmelerine dair yazılı belgelerin düzenlenmesiCevap
  2. B
    Ülkenin hanedan üyeleri arasında 'doğu-batı' şeklinde ikili teşkilat yapısıyla yönetilmeye devam edilmesi
  3. C
    Hükümdarın yönetme yetkisini tanrısal kaynaklı 'Kut' inancına dayandırması ve veraset sisteminin korunması
  4. D
    Devletin ordu teşkilatında 'Onlu Sistem'in uygulanması ve savaşlarda süvari birliklerinin kullanılması
  5. E
    Kurultay meclisinin toplanarak devletin iç ve dış politikasına dair önemli kararların alınması

Cevap

Taşınmaz malların alım-satım ve kiralanmasına yönelik yazılı sözleşmelerin düzenlenmesi
Uygurları kendinden önceki Türk devletlerinden ayıran en temel fark yerleşik yaşama geçmeleridir. Bozkır kültüründe mülkiyet kavramı taşınabilir mallarla sınırlıyken, Uygurlarda ev ve arazi gibi taşınmaz malların alım-satımı, kiralanması ve faizle borç verilmesi gibi işlemler hukuki güvence altına alınmış; bu durum da Türk tarihinde yazılı hukuk belgelerinin ilk örneklerinin verilmesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uygur Devleti'nde yerleşik hayata geçişin sosyal ve hukuki sonuçlarını analiz et.
Yerleşik hayat; konar-göçer yaşamda bulunmayan 'taşınmaz mülkiyet' (ev, tarla) kavramını ortaya çıkarmıştır.
Toprağa bağlı yaşam, mülkiyetin sınırlarını ve haklarını belirleyen hukuki düzenlemeleri zorunlu kılar.
2
Seçeneklerdeki unsurları 'değişim' ve 'süreklilik' (devamlılık) açısından sınıflandır.
Kut anlayışı, ikili teşkilat, onlu sistem ve kurultay gibi unsurlar Türk devlet geleneğindeki sürekliliği (ortak mirası) temsil eder.
Bu yapılar Hun ve Göktürklerde de mevcuttu, dolayısıyla yerleşik hayata geçişin bir sonucu değillerdir.
3
Mülkiyet hukukunun kanıtı olan spesifik gelişmeyi belirle.
Taşınmazların kiralanması ve yazılı sözleşmeler, yerleşik düzenin en somut ve ayırt edici hukuki kanıtıdır.
Konar-göçerlerde toprak devletin malı sayıldığından bireysel taşınmaz satışı ve yazılı sözleşme geleneği gelişmemiştir.

Anahtar Kavram

Yerleşik Hayatın Hukuki ve Sosyal Dönüşümü

İpuçları

1
Yerleşik hayatın, konar-göçer yaşamda mümkün olmayan 'sahiplik' türlerini nasıl değiştirdiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Uygur hukuk belgelerinin (kira, alım-satım, vakıfname) Türk hukuk tarihine katkılarını araştırarak bu değişimi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla