Yeni Türk Devleti’nde Halifeliğin kaldırıldığı gün kabul edilen diğer yasalarla Şer’iye ve Evkaf Vekâleti ile Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekâleti de lağvedilmiştir. Bu köklü değişikliğin devlet yönetimi ve kabine yapısı üzerindeki en doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- Kabine içindeki din ve ordu temsilini sona erdirerek yürütme organının sivil ve laik bir yapıya kavuşturulmasıCevap
- BMeclis Hükümeti sisteminden Kabine sistemine resmen geçişin sağlanması
- CDevletin dininin İslam olduğu maddesinin anayasadan çıkarılması
- DCumhurbaşkanına hükümeti kurma ve meclisi feshetme yetkilerinin tanınması
- EMilli Mücadele'yi yürüten kadro arasındaki görüş ayrılıklarının tamamen sona ermesi
Cevap
Kabine içindeki din ve ordu temsilini sona erdirerek yürütme organının sivil ve laik bir yapıya kavuşturulması
3 Mart 1924 yasalarıyla 'Vekâlet' (Bakanlık) statüsündeki Şer’iye ve Erkân-ı Harbiye kurumlarının lağvedilmesi, bu makamların Bakanlar Kurulu'ndan çıkarılmasını sağlamıştır. Bu durum, din işlerinin ve askeri hiyerarşinin siyasetten (yürütmeden) ayrılmasına, dolayısıyla hükümetin tam anlamıyla sivil ve laik bir kimlik kazanmasına yol açmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yürütme Erkinin Laikleşmesi ve Sivilleşmesi
İpuçları
1
Kapatılan kurumların 'Vekâlet' (Bakanlık) olduğunu ve bakanların kabinede karar verici olduğunu hatırlayın.
2
Genelkurmay Başkanı ve Din İşleri Başkanı'nın kabine toplantılarına katılmasının siyaset üzerindeki etkisini düşünün.
3
Bu kurumların bakanlık statüsünden çıkarılması, ordu ve dinin siyasetten ayrılması (laiklik ve demokrasi) için atılan en büyük kurumsal adımdır.
Daha Fazla Pratik
1924 Anayasası'nın 1921 Anayasası'ndan farklarını yürütme erki üzerinden karşılaştırın.
Alternatif Yöntem
3 Mart 1924'ü sadece 'Halifelik' üzerinden değil, 'Erkân-ı Harbiye' (Askeri) ve 'Şer'iye' (Dini) otoritelerin kabine dışına itilmesi olarak kodlarsanız yapısal soruları daha kolay çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s