Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Madenler

Türkiye, jeolojik yapısı ve volkanik faaliyetlerin etkisiyle metalik madenler bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Özellikle yüksek erime noktası (yaklaşık 1857∘C1857^\circ C) ve korozyona karşı direnci nedeniyle paslanmaz çelik üretiminde, uçak ve gemi sanayisinde stratejik bir hammadde olarak kullanılan; Elazığ (Guleman), Muğla (Fethiye ve Köyceğiz) ile Bursa (Orhaneli) gibi alanlarda yoğunlaşan bir maden, Türkiye ekonomisi için büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, özellikleri belirtilen bu maden ve bu madenin ulaşım imkânları göz önünde bulundurularak liman şehirlerinde kurulan işleme tesisi aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. A
    Demir - Karabük
  2. B
    Bakır - Samsun
  3. Krom - AntalyaCevap
  4. D
    Bor - Bandırma
  5. E
    Krom - Elazığ

Cevap

Metin içerisinde özellikleri belirtilen maden kromdur; bu madenin ulaşım ve liman avantajı nedeniyle işlendiği merkez ise Antalya'dır.
Soruda tarif edilen, paslanmaz çelik üretiminde kullanılan ve Elazığ (Guleman) ile Muğla (Fethiye) gibi merkezlerde çıkarılan maden kromdur. Türkiye'de bu madeni işleyen iki önemli Ferro-krom tesisi bulunur. Bunlardan Elazığ'daki tesis hammaddeye yakınlık ilkesiyle kurulmuşken, Antalya'daki tesis liman varlığı ve ulaşım kolaylığı nedeniyle tercih edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kullanım ve çıkarım alanlarından madeni tespit etme
Maden Kromdur.
Paslanmaz çelik üretimi ve Guleman, Fethiye gibi merkezler krom madeninin karakteristik özellikleridir.
2
Madenin işleme tesislerini ve kuruluş faktörlerini analiz etme
Elazığ (Hammadde) ve Antalya (Ulaşım).
Türkiye'de çıkarılan kromun bir kısmı hammadde yakınlığı nedeniyle Elazığ'da, bir kısmı ise ihraç edilmek üzere liman avantajı olan Antalya'da işlenir.
3
Soruda istenen özel koşula (ulaşım faktörü) göre eşleştirme yapma
Krom - Antalya.
Soruda özellikle 'ulaşım imkânları nedeniyle liman şehirlerinde kurulan' tesis istendiği için Antalya seçilmelidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Maden İşleme Tesislerinde Kuruluş Yeri Faktörleri (Hammadde vs. Ulaşım)

İpuçları

1
Metinde geçen 'Guleman' ve 'Fethiye' merkezleri, Türkiye'nin en büyük krom yataklarının bulunduğu yerlerdir.
2
Paslanmaz çelik (stainless steel) üretiminde kullanılan temel alaşım maddesi kromdur.
3
Türkiye'de iki tane Ferro-krom tesisi vardır. Bunlardan biri madenin çıktığı Elazığ'da, diğeri ise liman kenti olan Antalya'dadır.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki diğer metalik madenlerin (demir, bakır, boksit) işleme tesislerini ve bu tesislerin neden o illerde kurulduğunu (enerji, hammadde, ulaşım) bir tablo halinde çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla