Soru

Zorluk: Çok zorParagrafta Yapı ve Akış

(I) Sanat yapıtının ontolojik statüsü, onun hem fiziksel bir nesne olma hem de estetik bir değer taşıma ikiliğinden kaynaklanan karmaşık bir yapı sergiler. (II) Bu ikililik, yapıtın alımlanma sürecinde izleyicinin zihinsel kurgusuyla birleşerek somut bir gerçeklikten ziyade tinsel bir deneyime dönüşür. (III) Estetik kuramcıları, sanatın toplumsal işlevini belirlerken sanatçının niyetinden çok yapıtın alımlayıcı üzerindeki etkisini öncelerler. (IV) Söz konusu tinsel deneyim, yapıtın sadece bir "şey" olmaktan çıkıp anlam üreten dinamik bir özneye evrilmesini sağlar. (V) Bu dönüşüm sonucunda sanat yapıtı, zamana ve mekâna hapsolmuş bir veri olmaktan kurtulup evrensel bir geçerlilik kazanır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Sanatın toplumsal işlevinden ve kuramcıların tercihlerinden bahseden üçüncü cümle, sanat yapıtının varlık yapısına (ontolojisine) odaklanan paragrafın bütünlüğüyle uyuşmamaktadır.
Paragrafın genelinde sanat yapıtının nesnel ve estetik varlığı arasındaki denge ile bunun alımlanma sürecindeki tinsel boyutu işlenmektedir. Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler birbirine anlamsal ve yapısal olarak (ikililik, tinsel deneyim, dönüşüm) sıkıca bağlıdır. Ancak sanatın toplumsal işlevine ve kuramcıların önceliklerine değinen cümle, bu yapısal zincirin dışında kalmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana izleğini belirle.
Paragraf, sanat yapıtının ontolojik (varlıksal) yapısı ve bu yapının tinsel bir deneyime dönüşme süreci üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce genel bağlamın sınırlarını çizmek gerekir.
2
Cümleler arası geçiş unsurlarını (anahtar kelime ve bağlaçlar) incele.
Birinci cümledeki 'ikililik' ikinci cümlede açıklanmış; ikinci cümledeki 'tinsel deneyim' dördüncü cümlede 'söz konusu' denilerek devam ettirilmiştir.
Yapısal unsurlar, düşünce zincirinin hangi noktada koptuğunu gösterir.
3
Bütünlüğü bozan cümleyi tespit et.
Üçüncü cümle, ortak kavramları (estetik, alımlayıcı) kullansa da odağını yapıtın kendisinden çıkarıp kuramcıların toplumsal işlev konusundaki tutumuna kaydırmıştır.
Konu benzer görünse de perspektif kayması akışı bozan temel unsurdur.

Anahtar Kavram

Akışı bozan cümle sorularında, kavramsal benzerliklere rağmen bakış açısının veya odak noktasının değişmesi belirleyicidir.

Daha Fazla Pratik

Akışı bozan cümle sorularında özellikle soyut ve akademik metinlerde kavramsal sapmaları tespit etmek için her cümlenin 'öznesini' ve 'yüklemini' dikkatle analiz edin.

Alternatif Yöntem

Cümleler arası bağlantı ögelerine (bu ikililik, söz konusu deneyim, bu dönüşüm) odaklanıldığında, bu zincirin hiçbir halkasına dahil olamayan cümle kendiliğinden ortaya çıkacaktır.
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla