Resmî raporlarda ve kamu yazışmalarında dilin doğru kullanımı, kurumsal ciddiyetin bir göstergesidir. Birleşik kelimelerin yazımı ise bu metinlerde en sık hata yapılan konuların başında gelmektedir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- AProje raporundaki tüm terimlerin ana dili kurallarına uygun şekilde kontrol edilmesi sağlandı.
- BKurumun stratejik planında iş birliği yapılacak paydaşların listesi yeniden güncellendi.
- CYeni açılan huzurevi binasının çevre düzenlemesi belediye ekiplerince tamamlandı.
- DŞehir merkezindeki trafik yoğunluğunu azaltmak amacıyla yeni bir üst geçit projesi başlatıldı.
- Yapılan titiz takip sonucunda zanlının suç üstü yakalandığı resmî makamlarca duyuruldu.Cevap
Cevap
Zanlının suç üstü yakalandığını belirten cümlede yazım yanlışı yapılmıştır çünkü 'suçüstü' kelimesi bitişik yazılmalıdır.
Türkçede 'alt', 'üst' ve 'üzeri' sözcükleri, somut olarak yer bildirmediği durumlarda birleşik kelime oluştururken bitişik yazılır. 'Suçüstü' kelimesi, suçun işlendiği fiziksel bir 'üst' bölgeyi değil, suç işlenirken yakalanma durumunu ifade ettiği için 'suçüstü' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Alt, Üst ve Üzeri Sözcüklerinin Yazımı
İpuçları
1
Cümlelerde geçen 'alt' ve 'üst' sözcüklerinin somut olarak bir yer bildirip bildirmediğine dikkat edin.
2
'Üst geçit' fiziksel bir yapıyı işaret ederken, 'suçüstü' bir durumu işaret eder. Bu fark yazımı değiştirir.
3
TDK'ye göre somut yer bildirmeyen 'alt, üst, üzeri' ekli kelimeler (bilinçaltı, akşamüstü vb.) bitişik yazılır.
Daha Fazla Pratik
Benzer şekilde 'olağanüstü' ve 'böbrek üstü' kelimeleri arasındaki yazım farkını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Kelimeleri tek tek TDK sözlüğündeki kural gruplarına (ev ile bitenler, baş ile başlayanlar, somut yer bildirenler) ayırarak kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s