Soru

Zorluk: ZorTBMM Başkanlık Divanı

Yasama organının tarafsızlığını ve iç düzenini sağlamak amacıyla oluşturulan TBMM Başkanlık Divanı'nın hukuki rejimi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi 1982 Anayasası hükümlerine aykırıdır?

  1. Meclis Başkanlığı seçiminin dördüncü turunda, seçimin sonuçlanabilmesi için adaylardan birinin üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301 oy) desteğini alması zorunludur.Cevap
  2. B
    Meclis Başkanı ve oturumu yöneten başkanvekili dışındaki divan üyelerinin, Genel Kurul'daki oylamalara katılmalarını kısıtlayan bir anayasal hüküm bulunmamaktadır.
  3. C
    Parlamentoda grubu bulunan siyasi partiler, Başkanlık Divanı için yapılacak seçimlerde Meclis Başkanlığı makamı için aday gösteremez ve grup kararı alamazlar.
  4. D
    Bir yasama dönemi içerisinde Başkanlık Divanı için iki kez seçim yapılır ve ikinci seçimde belirlenen üyeler o yasama döneminin sonuna kadar görev yaparlar.
  5. E
    Meclis Başkanı ve başkanvekilleri için öngörülen 'siyasi parti faaliyetlerine katılamama' yasağı, divan üyesi olan kâtip üyeler ve idare amirlerini kapsamaz.

Cevap

Meclis Başkanlığı seçiminin dördüncü turunda salt çoğunluk aranması gerektiği bilgisi yanlıştır; bu turda en fazla oy alan aday seçilir.
1982 Anayasası'nın 94. maddesine göre, Meclis Başkanı seçimi gizli oyla yapılır. İlk iki oylamada üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu (400400 oy), üçüncü oylamada ise salt çoğunluk (301301 oy) aranır. Eğer üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oyu almış olan iki aday arasında dördüncü oylama yapılır; dördüncü oylamada ise 'en fazla oyu alan' (adi çoğunluk) aday Başkan seçilmiş olur. Dolayısıyla dördüncü turda salt çoğunluk (301301) şartı bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis Başkanı seçim turlarını analiz etme
İlk iki turda 400 (2/3), üçüncü turda 301 (salt çoğunluk) aranır.
Anayasal seçim prosedürünü belirlemek için.
2
Dördüncü tur kuralını inceleme
Üçüncü turda en çok oyu alan iki aday katılır ve en fazla oyu alan seçilir.
Salt çoğunluk sağlanamadığında seçimin kilitlenmesini önlemek için.
3
Diğer divan üyelerinin statüsünü değerlendirme
Kâtip üyeler ve idare amirleri oy kullanabilir ve parti faaliyetlerine katılabilir.
Neutrality (tarafsızlık) yasağının kapsamını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı Seçim Usulü ve Tarafsızlık Kapsamı
Bu soruyu puanla