Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesi belirli kurallara bağlıdır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilirken; küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin tam okunuşu esas alınır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- AÜniversite tercih süreciyle ilgili detaylı bilgiler ÖSYM'nin resmi internet sitesinde yayımlandı.
- Yeni projenin tanıtım toplantısı yarın TRT'dan canlı yayınla izleyicilere aktarılacak.Cevap
- CLaboratuvar ortamında yapılan ölçümlerde her bir örnekten 250 gr'lık numuneler alındı.
- DHazırlanan raporun son hali Prof. Dr. Mehmet Bey'in onayına sunuldu.
Cevap
Yeni projenin tanıtım toplantısının 'TRT'dan' şeklinde değil, 'TRT'den' şeklinde yazılması gerekir.
Doğru cevap olan seçenek, büyük harfle yapılan 'TRT' kısaltmasına getirilen ekin, kısaltmanın okunuşuna (Te-Re-Te) değil de açılımına göre getirilmiş olması nedeniyle hatalıdır. Türkçede bu tür kısaltmalarda ek, her zaman son harfin sesine göre belirlenir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Büyük harfli kısaltmalarda eklerin son harfin okunuşuna göre getirilmesi kuralı.
İpuçları
1
Büyük harfle yazılan kısaltmalarda eklerin nasıl getirildiğini hatırlayın.
2
Kısaltmayı açarak değil, harf harf okuyarak ek eklemeyi deneyin; özellikle 'K' harfine dikkat edin.
3
TRT kısaltmasını harf harf okuduğunuzda son ses 'e' ile biter. Bu durumda '-dan' eki mi yoksa '-den' eki mi uygun olur?
Daha Fazla Pratik
TDK kısaltmasına 'nın' eki mi yoksa 'nin' eki mi getirilmelidir? Bu örneği inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Kısaltmanın sonuna bir çizgi çekip sadece son harfi (T) ve eki yazarak okumak, ses uyumunu kontrol etmeyi kolaylaştırır (T-dan mı, T-den mi?).
Tahmini Süre:45s