Examkin

Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Yapı ve Akış

(I) Muvakkithaneler, Osmanlı toplumunda vaktin tayini için kurulan ve astronomi ilminin pratikle buluştuğu özgün mekânlardır. (II) Genellikle külliye veya cami avlularında yer alan bu küçük yapılar, devrin en hassas zaman ölçüm araçlarıyla donatılırdı. (III) Burada görev yapan muvakkitler, astronomi bilgisinin yanı sıra matematik ve coğrafya alanında da yetkin kimseler arasından seçilirdi. (IV) Osmanlı mimarisinde kubbeli yapılar, hem estetik bir görünüm sunar hem de iç mekândaki akustiği düzenleyerek sesi her yere ulaştırırdı. (V) Teknolojinin gelişmesi ve mekanik saatlerin her eve girmesiyle bu kurumlar, işlevlerini zamanla modern saat kulelerine devretmiştir.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I. Cümle
  2. B
    II. Cümle
  3. C
    III. Cümle
  4. IV. CümleCevap
  5. E
    V. Cümle

Cevap

Dördüncü cümle, paragrafın genel konusu olan muvakkithanelerden saparak genel mimari özelliklere değindiği için akışı bozmaktadır.
Paragrafın bütününde Osmanlı dönemindeki muvakkithanelerin tanımı, kullanım amacı ve personeli anlatılırken, dördüncü cümlede Osmanlı mimarisindeki kubbe yapısının estetik ve akustik faydalarına değinilmiştir. Bu cümle, muvakkithane konusundan koparak genel bir mimari bilgiye geçtiği için düşüncenin akışını bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve anahtar kelimelerini belirle.
Konu 'Muvakkithaneler' adlı kurumun işlevi, yeri ve çalışanlarıdır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce tutarlı olan ana temayı anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları incele.
I, II ve III numaralı cümleler birbirini 'bu yapılar', 'Burada' gibi ifadelerle tamamlamaktadır.
Bağlantı unsurları akışın sürekliliğini gösterir.
3
Bağlamdan kopan veya konunun farklı bir yönüne değinen cümleyi tespit et.
IV numaralı cümle muvakkithaneleri bırakıp genel bir mimari unsur olan kubbe ve akustikten bahsetmektedir.
Konu bütünlüğü, odak noktasının değişmesiyle bozulur.
4
Şüpheli cümle çıkarıldığında akışın düzelip düzelmediğini kontrol et.
III numaralı cümleden sonra doğrudan V numaralı cümleye geçildiğinde anlam bütünlüğü sağlanmaktadır.
V numaralı cümledeki 'bu kurumlar' ifadesi, III numaralı cümledeki çalışan personelin bulunduğu kurumlara doğrudan atıf yapar.

Anahtar Kavram

Paragrafta Akışı Bozan Cümleyi Belirleme

İpuçları

1
Cümlelerde geçen 'bu yapılar', 'burada', 'bu kurumlar' gibi zamirlerin hangi kavramlara işaret ettiğine dikkat edin.
2
Cümlelerin konularını özetleyin: I, II ve III 'muvakkithane' özelindeyken IV 'genel mimari' üzerinedir.
3
Dördüncü cümleyi paragraftan çıkardığınızda, üçüncü cümle ile beşinci cümle arasındaki 'kurum' ve 'personel' ilişkisinin daha net kurulduğunu göreceksiniz.

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda konunun 'özelden genele' veya 'genelden özele' ani geçiş yaptığı noktaları aramak, akışı bozan cümleyi bulmayı kolaylaştırır.

Alternatif Yöntem

Akışı bozduğundan şüphelendiğiniz cümleyi paragraftan çıkararak okuyun. Eğer önceki ve sonraki cümleler birbirine anlamca tam olarak bağlanıyorsa, o cümle akışı bozuyordur.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Paragrafta Yapı ve Akış

Bu konudan daha fazla soru