Soru

Zorluk: OrtaBirleşik Kelimelerin Yazımı

Akademik ve resmî metinlerde birleşik kelimelerin yazımı, dilin kurallarına uygunluk ve anlam netliği açısından büyük önem taşır. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. Akademik çalışmalarda kullanılan sıradışı yöntemler, bazen beklenmedik ve ufuk açıcı sonuçların elde edilmesini sağlar.Cevap
  2. B
    Kamu personeli adaylarının, mülakat öncesinde hazırladıkları öz geçmiş belgelerini ilgili birime teslim etmeleri gerekmektedir.
  3. C
    Kurumun mali yapısında yaşanan karmaşık sorunlar, yeni yönetim kurulunun aldığı radikal kararlarla kısa sürede halloldu.
  4. D
    Yapılan denetimler sırasında kurallara uymayan işletme sahipleri hakkında suçüstü hükümleri uyarınca yasal işlem başlatıldı.
  5. E
    Ofis dekorasyonunda tercih edilen baklaçiçeği rengi, çalışma ortamına hem modern hem de sakinleştirici bir hava kattı.

Cevap

Cümlede geçen 'sıradışı' ifadesi, 'sıra dışı' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Cümlede kullanılan 'sıradışı' kelimesi yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre 'dış, iç ve sıra' kelimeleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu nedenle doğru yazım 'sıra dışı' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki birleşik yapıdaki kelimeleri (sıradışı, öz geçmiş, halloldu, suçüstü, baklaçiçeği) tespit et.
Tespit edilen kelimelerin yapısal özellikleri incelenir.
Yazım yanlışının hangi kurala dayandığını belirlemek için ilk adımdır.
2
'Dış, iç, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre bu sözcüklerle kurulan terim ve kelimeler (yurt dışı, hafta içi, sıra dışı vb.) ayrı yazılır.
Kelimenin doğru yazım formunu belirlemek için temel kuralın uygulanması gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki kelimelerin özel durumlarını (ses türemesi, somut yer bildirmeme, renk adı olma) kontrol et.
B, C, D ve E seçeneklerindeki kelimelerin kurallara uygun (öz geçmiş, halloldu, suçüstü, baklaçiçeği) yazıldığı doğrulanır.
Çeldiricilerin doğru yazıldığından emin olarak kesin sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Dış, İç ve Sıra Kelimeleriyle Kurulan Birleşik Kelimeler

İpuçları

1
'Dış, iç, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin (yurt dışı, hafta içi gibi) yazım kuralını hatırlayın.
2
Cümledeki 'sıradışı' kelimesinin yazımı ile 'yanı sıra' veya 'peşi sıra' kelimelerinin yazımını karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'yanı sıra' ve 'yurt dışı' kelimelerinin geçtiği örnek cümleler kurarak kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Birleşik kelimeyi oluşturan kelimelerden ikincisi anlamını koruyorsa veya 'dış, iç, sıra' gibi belirli anahtar kelimeler içeriyorsa genellikle ayrı yazıldığını unutmayın.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla