Examkin

Soru

Zorluk: ZorSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

1924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) hazırlıkları sırasında, Cumhurbaşkanı'na "Meclis’i feshetme yetkisi" verilmesi ve "yasalar üzerinde mutlak veto hakkı" tanınması gibi öneriler TBMM Genel Kurulu'nda sert tartışmalara yol açmış ve reddedilmiştir.

TBMM üyelerinin bu yetkileri reddetmesindeki temel siyasi gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Millî egemenlik ilkesini koruyarak yasama organının üstünlüğünü muhafaza etmekCevap
  2. B
    Kabine sistemine geçişi engelleyerek meclis hükümeti sistemini kalıcı hale getirmek
  3. C
    Yargı bağımsızlığını güçlendirerek kuvvetler ayrılığı prensibini tam olarak uygulamak
  4. D
    Çok partili siyasal hayata geçiş öncesinde yürütmenin denetimini artırmak
  5. E
    Başbakanın yetkilerini artırarak Cumhurbaşkanlığı makamını sembolik bir konuma getirmek

Cevap

Millî egemenlik ilkesini koruyarak yasama organının üstünlüğünü muhafaza etmek
Doğru cevap olan ifade, 1924 Anayasası tartışmalarındaki temel kırılma noktasını açıklar. Milletvekilleri, Cumhurbaşkanı'na fesih yetkisi verilmesinin meclisin yani millet iradesinin üzerinde bir 'vesayet' oluşturacağını düşünmüşlerdir. Bu nedenle, meclisin meşruiyetini ve üstünlüğünü korumak adına bu yetkiler anayasa taslağından çıkarılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1924 Anayasası taslağındaki yürütme erkiyle ilgili maddelerin analizi
Cumhurbaşkanı'na verilmek istenen fesih ve mutlak veto yetkilerinin yürütmeyi yasama karşısında çok güçlü kıldığı görülür.
Anayasa hazırlık sürecindeki tartışmalı maddeleri tespit etmek gerekir.
2
Meclis üstünlüğü ve millî egemenlik prensiplerinin değerlendirilmesi
TBMM, halkın iradesinin tek tecelli ettiği yer olarak kabul edildiğinden, meclisi feshedecek bir gücün kabulü millet iradesine müdahale olarak yorumlanmıştır.
Dönemin temel siyasi felsefesi olan 'Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir' ilkesinin korunması gerekliliğini anlamak.
3
Kararın siyasi sonucunun belirlenmesi
Meclis, kendi otoritesini sarsacak bu teklifleri reddederek 'Meclis'in Üstünlüğü' ilkesini anayasal güvence altına almıştır.
Ret kararının hangi temel demokratik kaygıya dayandığını netleştirmek.

Anahtar Kavram

Meclis Üstünlüğü ve Millî Egemenlik

İpuçları

1
Dönemin ruhunu yansıtan 'Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir' ilkesini düşünün.

Daha Fazla Pratik

1924 Anayasası'nda 1928 ve 1937 yıllarında yapılan laiklik eksenli değişiklikleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Siyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Bu konudan daha fazla soru