Soru

Zorluk: OrtaYazımı Karıştırılan Sözcükler

Türkçede yabancı kökenli veya telaffuzu zor olan bazı sözcükler, günlük dildeki hatalı söyleyiş alışkanlıkları nedeniyle yazıya da yanlış aktarılabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. Arşivdeki gazete küpürlerini tek tek ayıklayarak yeni bir çalışma dosyası hazırladı.Cevap
  2. B
    Toplantı başlamadan önce konuklara çeşitli aperitif yiyecekler ve içecekler ikram edildi.
  3. C
    Hastane raporunda belirtildiğine göre, hastaya ileri derece zatürre teşhisi konulmuş.
  4. D
    Kütüphanedeki eski belgeleri inceleyebilmek için kuruma şahsen müracaat etmeniz gerekiyor.
  5. E
    Şifa niyetine her sabah bir diş taze sarımsak tüketmeyi uzun süredir alışkanlık haline getirdi.

Cevap

Gazeteden kesilen parçalar için kullanılan kelimenin doğru yazımı 'kupür' şeklindedir; cümlede 'küpür' şeklinde yazılarak hata yapılmıştır.
Gazete, dergi gibi yayınlardan kesilen yazı veya resim parçaları anlamına gelen sözcüğün doğru yazımı 'kupür'dür. Fransızca kökenli olan bu sözcükte 'ü' harfinin kullanılması, halk arasındaki yanlış telaffuzun yazıya yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve teknik terim niteliğindeki sözcükleri tespit et.
Sözcükler: küpür, aperitif, zatürre, müracaat, sarımsak.
Yazımı karıştırılan sözcükler genellikle yabancı kökenli veya söyleyişi zor kelimeler arasından seçilir.
2
Tespit edilen her bir sözcüğü Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu'ndaki güncel verilerle karşılaştır.
Aperitif (doğru), zatürre (doğru), müracaat (doğru), sarımsak (doğru) olarak belirlendi.
Sınavda sorulan yazım kuralları TDK'nin resmi güncel kılavuzuna dayanmak zorundadır.
3
Hatalı yazılan 'küpür' sözcüğünün kökenini ve imlasını analiz et.
Kelimenin aslı Fransızca 'coupure' kelimesidir ve Türkçeye 'kupür' olarak geçmiştir; 'ü' harfiyle yazımı bir hatadır.
Dilimize geçen yabancı kelimelerdeki ses değişimleri imla hatalarının temel nedenlerinden biridir.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcükler

İpuçları

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli olup günlük hayatta telaffuzu sıkça karıştırılan sözcüklere odaklanın.
2
Özellikle Fransızca ve Arapça kökenli kelimelerin ses özelliklerini (ünlü uyumu, çift ünsüz kullanımı) kontrol edin.
3
Gazete kupürü tamlamasındaki kelimenin kökenindeki 'u' sesinin korunup korunmadığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde yazımı sık karıştırılan 'doküman', 'inisiyatif' ve 'entansif' gibi kelimelerin imla kurallarını gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin köken dillerindeki telaffuzlarını hatırlamak (örneğin coupure/kupür, apéritif/aperitif), yazılıştaki ünlü harfleri doğru belirlemenize yardımcı olabilir.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla