Türkçede noktalı virgül (); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak veya ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra anlam karışıklığını gidermek amacıyla kullanılır.
**Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül () yanlış kullanılmıştır?**
- Şirketimizin yeni vizyonu şu temel ilkeler üzerine inşa edilmiştir; dürüstlük, şeffaflık, müşteri odaklılık ve sürekli gelişim.Cevap
- BYeni atanan kaymakam; ilçenin sorunlarını titizlikle dinleyen, halkla iç içe olan, çözüm odaklı projeler geliştiren bir idareci profili çiziyor.
- CKurumsal bölümlerden muhasebe, finans, insan kaynakları; teknik birimlerden ise yazılım, donanım, siber güvenlik ekipleri bu katta hizmet vermektedir.
- DToplantıda bütçe açığı, yatırım maliyetleri, personel giderleri detaylıca ele alındı; tasarruf tedbirleri, yeni gelir kalemleri, verimlilik artışı üzerinde duruldu.
- ESanatçı; eserlerinde toplumsal gerçekliği, bireyin iç dünyasını ve doğa sevgisini sentezleyen, kendine özgü bir anlatım dili oluşturmuştur.
Cevap
Şirket vizyonunun dayandığı ilkelerin açıklandığı cümlede noktalı virgülün kullanılması yanlıştır; burada iki nokta kullanılmalıdır.
Şirket vizyonunun dayandığı dürüstlük, şeffaflık gibi kavramlar birer örnektir. Türk dili kurallarına göre kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta () getirilmelidir. Seçenekte noktalı virgül () kullanılması bu nedenle hatalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı
İpuçları
1
Cümlede bir liste veya açıklama başlıyorsa hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini düşünün.
2
'Şu ilkeler şunlardır' gibi bir anlam ifade eden cümlelerden sonra gelen işarete dikkat edin.
3
Noktalı virgül genellikle kendisinden önce veya sonra virgül barındıran yapılar arasında bir 'sınır' çizer, oysa burada bir açıklama mevcuttur.
Daha Fazla Pratik
İki noktanın () kullanım alanlarını tekrar ederek noktalı virgül ile arasındaki en temel fark olan 'açıklama/örnekleme' görevini pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Noktalı virgül ile iki noktayı ayırt etmek için şu yöntemi kullanabilirsiniz: Eğer işaretten sonra gelen kısım, önceki yargının bir açıklaması veya örnek listesiyse iki nokta (); eğer işaretten önce ve sonra birbirine benzeyen ama farklı gruplara ait ögeler varsa noktalı virgül () kullanılır.
Tahmini Süre:1m 30s