Soru

Zorluk: OrtaYazımı Karıştırılan Sözcükler

Günlük konuşma dilindeki telaffuz alışkanlıkları, bazı sözcüklerin yazıya yanlış aktarılmasına ve dolayısıyla resmî yazışmalarda nitelik kaybına neden olabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcüğün yazımında yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Vakıf bünyesindeki gönüllülerin çocuklara gösterdiği şefkat, toplumsal dayanışmanın en güzel örneğidir.
  2. Finansal kriz sonrası bankanın iştirakleri için hazırlanan tasviye planı, yönetim kurulu tarafından onaylandı.Cevap
  3. C
    Yıllardır beklediği torununun mürüvvetini görmek, yaşlı adamın en büyük mutluluk kaynağı oldu.
  4. D
    Kütüphane rafları arasında rastgele seçtiği bir dergi, onun araştırma konusuna yeni bir yön verdi.
  5. E
    Genç sanatçı, minyatür sanatına olan müptelalığını her fırsatta dile getirerek bu geleneği yaşatmaya çalışıyordu.

Cevap

Bankanın iştirakleri için hazırlanan planın anlatıldığı cümledeki 'tasviye' sözcüğü yanlıştır; doğrusu 'tasfiye' olmalıdır.
Doğru cevap, 'tasviye' sözcüğünün geçtiği cümledir. Ticari bir terim olarak bir işletmenin kapatılması veya borçların temizlenmesi sürecini ifade eden sözcük 'tasfiye'dir. 'Tasviye' ise geometrik veya fiziksel bir yüzeyi düzleme, düzeltme anlamına gelir ve bu bağlamda kullanımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı sıklıkla karıştırılan sözcükleri tespit et.
Şefkat, tasviye, mürüvvet, rastgele ve müptela sözcükleri incelenmek üzere belirlendi.
Yazım yanlışları genellikle bu tür kritik sözcüklerde odaklanır.
2
Belirlenen sözcüklerin TDK Yazım Kılavuzu'na göre güncel yazımlarını kontrol et.
'Tasviye' sözcüğünün 'düzleme' anlamına geldiği, ancak bağlamdaki 'hesaplaşma/kapatma' anlamı için 'tasfiye' kullanılması gerektiği belirlendi.
Sözcüklerin anlam bağlamı, doğru yazımın belirlenmesinde belirleyicidir.
3
Hatalı kullanımı içeren seçeneği işaretle.
İçinde 'tasviye' geçen cümle hatalı olarak belirlendi.
Diğer tüm sözcükler (şefkat, mürüvvet, rastgele, müptela) kurallara uygun yazılmıştır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin Fonetik ve Bağlamsal Kontrolü

İpuçları

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli sözcüklerde 'v-f' ve 'b-p' değişimlerine odaklanın.
2
Bir borcun kapatılması veya bir şeyin arıtılması anlamındaki sözcüğün 'tasviye' mi yoksa 'tasfiye' mi olduğunu düşünün.
3
'Tasviye' düzleme demektir; borçların temizlenmesi ise 'tasfiye' (f ile) şeklinde yazılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'mütevazı' (alçakgönüllü) ve 'mütevazi' (paralel) sözcükleri arasındaki farkı çalışarak bağlamsal yazım kurallarını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüğü benzer kökten gelen 'saf' (temiz) kelimesiyle ilişkilendirmek (tasfiye = saf hale getirme), f harfinin kalıcılığını hatırlamanıza yardımcı olabilir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla