Soru

Zorluk: ZorTBMM Başkanlık Divanı

19821982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlık Divanı'nın oluşumu, seçim süreci ve üyelerinin tarafsızlığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Meclis Başkanlığı için bir yasama döneminde iki seçim yapılır; ilk devre için seçilenlerin görev süresi iki yıl, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi ise o yasama döneminin sonuna kadardır.
  2. B
    Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler; ancak Divan'daki diğer üyelikler için siyasi parti gruplarının Meclis'teki güçleri oranında temsil edilmeleri sağlanır.
  3. Meclis Başkanlığı seçiminin üçüncü turunda üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) sağlanamazsa, dördüncü turda en çok oy alan iki aday yarışır ve bu turda üye tamsayısının salt çoğunluğunu alan aday seçilmiş olur.Cevap
  4. D
    Meclis Başkanı ve oturumu yöneten Başkanvekili, hiçbir parlamento oylamasında oy kullanamazlar; ancak oturumu yönetmeyen Başkanvekilleri ile diğer Divan üyeleri oy kullanma hakkına sahiptir.
  5. E
    Başkanlık Divanı üyeleri, Meclis içindeki veya dışındaki siyasi parti faaliyetlerine katılamazlar; bu yasak Meclis Başkanvekilleri, Kâtip Üyeler ve İdare Amirlerini de kapsamaktadır.

Cevap

Meclis Başkanlığı seçiminin dördüncü turunda üye tamsayısının salt çoğunluğunun aranması gerektiği bilgisi yanlıştır; bu turda en çok oy alan aday seçilir.
Meclis Başkanlığı seçiminin dördüncü turuna ilişkin ifade yanlıştır. Anayasa'ya göre, üçüncü oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) sağlanamazsa, üçüncü oylamada en çok oy alan iki aday dördüncü oylamaya katılır. Dördüncü oylamada ise 'en çok oy alan' aday Başkan seçilmiş olur. Dolayısıyla dördüncü turda artık salt çoğunluk aranmaz.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM Başkanlık Divanı'nın seçim usulünü incelemek.
Meclis Başkanlığı seçimi gizli oyla ve 44 turlu bir sistemle yapılır.
Anayasa'nın 9494. maddesi seçim sürecini aşamalı olarak tanımlamıştır.
2
Seçim turlarındaki karar yeter sayılarını analiz etmek.
1. ve 2. turda 400400 oy, 3. turda 301301 oy aranır; 4. turda ise en çok oy alan kazanır.
Üçüncü turda sonuç alınamazsa dördüncü tura en çok oy alan iki aday kalır ve salt çoğunluk aranmaksızın yarış tamamlanır.
3
Seçeneklerdeki sayısal verileri karşılaştırmak.
Dördüncü tur için salt çoğunluk (301301) şartı koşulması bir bilgi hatasıdır.
Dördüncü turda salt çoğunluk aranması, seçimin kilitlenmesine yol açabilir; bu nedenle 'en çok oy' kuralı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlığı Seçim Turları ve Yeter Sayıları

İpuçları

1
Meclis Başkanlığı seçimi toplamda 44 turdan oluşur; ilk üç turda belirli sayısal barajlar (400400 ve 301301) varken son turda kural değişir.
2
Dördüncü tura sadece en çok oy alan iki aday katılır. Bu turda seçimden birinin mutlaka galip çıkması hedeflenir.
3
Üçüncü turda 301301 oy alamayan bir meclis, dördüncü turda da aynı sayıyı bulamayabilir. Bu yüzden dördüncü turda sadece 'basit üstünlük' yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Meclis Başkanı'nın görevleri ve hangi durumlarda Meclis Başkanvekillerinden birinin vekalet edeceği konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla