Soru

Zorluk: OrtaKısaltmaların Yazımı

Bir tarım araştırma enstitüsünün yayımladığı "Toprak Verimliliği ve Gübreleme Teknikleri Rehberi"nden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Numunelerin laboratuvara teslimi için belirtilen son tarihe, evrakların eksiksiz olmasına vb. kurallara mutlaka uyulmalıdır.
  2. Toprak analizi raporları, ilgili kurumun teknik şartnamesine ve TDK'da yer alan güncel kurallara göre hazırlanmalıdır.Cevap
  3. C
    Gübreleme miktarı hesaplanırken arazinin eğimi ve m²ye düşen mineral miktarı uzmanlarca titizlikle incelenmiştir.
  4. D
    Resmi yazışmaların takibi için hazırlanan raporun bir nüshası Tapu ve Kadastro Gn. Md.lüğüne resmi yazı ile teslim edildi.
  5. E
    Bu çalışmada kullanılan özel solüsyonların saflık derecesi her örnekte 15 mg'dan az olmamalıdır.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK' harfleriyle yapılan kısaltmaya getirilen ek, son harfin okunuşu olan 'ke' sesine uygun olarak 'TDK'de' şeklinde yazılmalıdır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. 'TDK' kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek 'de' olmalıdır. 'TDK'da' yazımı, kısaltmanın açılımı olan 'Türk Dil Kurumu'nda' ifadesine göre veya hatalı 'ka' okunuşuna göre yapıldığı için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve bunlara getirilen ekleri tespit etmek.
TDK'da, vb., m²ye, Gn. Md.lüğüne ve mg'dan ifadeleri incelenmek üzere belirlendi.
Yazım yanlışını bulmak için metindeki tüm kısaltma kullanım kurallarını gözden geçirmek gerekir.
2
Büyük harfle yapılan kısaltmaların (TDK) ek kuralını uygulamak.
K harfi Türkçede 'ka' değil 'ke' olarak okunduğu için ek 'TDK'de' olmalıdır; 'TDK'da' yazımı hatalıdır.
Büyük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.
3
Diğer kısaltma türlerinin (küçük harf, noktalı, üslü) doğruluğunu teyit etmek.
Noktalı (Gn. Md., vb.), üslü (m²) ve küçük harfli (mg) kısaltmalardaki eklerin kurallara uygun olduğu görüldü.
Yanlışın tek bir seçenekte olduğundan emin olmak için tüm kurallar doğrulanmalıdır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki büyük harfli kısaltmaları bulup son harflerinin okunuşuna göre ek alıp almadıklarını kontrol edin.
2
Özellikle 'K' harfi ile biten kısaltmalara (TDK, SGK vb.) dikkat edin; bu harfin okunuşu eklerin kaderini belirler.
3
Türkçede 'ka' sesi yoktur, 'ke' sesi vardır. 'TDK'da' mı yoksa 'TDK'de' mi kulağa ve kurala daha uygun geliyor?

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde SGK, KYK veya TV gibi kısaltmalara ek getirerek pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaların yazımında şu üçlü kontrolü yapabilirsiniz: 1. Büyük harf mi? (Son harf okunuşu). 2. Küçük harf mi? (Kelime okunuşu). 3. İşaretli (nokta/üs) mi? (Kesme işareti yok).
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla