Examkin

Soru

Zorluk: ZorUygur Devleti

Uygur Devleti döneminde kağıt ve matbaanın kullanılması, ticaretin Orta Asya genelinde kurumsallaşması ve yerleşik hayatın bir sonucu olarak mülkiyet kavramının toplumsal yapıda belirginleşmesi; Türk hukuk tarihinde daha önce görülmeyen köklü bir dönüşüme zemin hazırlamıştır. Bu gelişmelerin sonucunda Uygur hukuk sisteminde ortaya çıkan ve önceki Türk devletlerinden ayrılan en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Adalet işlerinin yürütülmesi amacıyla "Yargan" adı verilen görevlilerin ilk kez merkezi otoriteye bağlı olarak atanmaya başlanması
  2. B
    Hükümdarın yetkilerinin "Kurultay" adı verilen danışma meclisi tarafından ilk kez yazılı bir anayasa ile sınırlandırılması
  3. C
    Geleneksel sözlü hukuk kurallarının (Töre) tamamen reddedilerek yerine Maniheizm dininin dogmalarına dayalı teokratik bir hukuk sisteminin kurulması
  4. Mülkiyet haklarını, kira sözleşmelerini ve borç ilişkilerini güvence altına alan, belirli bir formata sahip yazılı belgelerin ve sözleşmelerin kullanılmaya başlanmasıCevap
  5. E
    Suç ve ceza kavramlarının dinsel temellere oturtulmasıyla birlikte, Türk-İslam hukukunun ilk örnekleri olan şer'i mahkemelerin kurulması

Cevap

Mülkiyet haklarını, kira sözleşmelerini ve borç ilişkilerini güvence altına alan, belirli bir formata sahip yazılı belgelerin ve sözleşmelerin kullanılmaya başlanması Uygur hukuk sisteminin en belirgin farkıdır.
Uygurlar, yerleşik hayata geçiş ve ticaretin kurumsallaşmasıyla birlikte Türk tarihinde ilk kez mülkiyet, kira, vakıf ve borçlar hukuku gibi alanlarda yazılı belgeler (sözleşmeler) kullanmaya başlamışlardır. Bu durum, konargöçer Türk toplumlarındaki sözlü hukuk (töre) geleneğinden ayrılan en temel ve yenilikçi özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Uygur Devleti'nin yaşam tarzındaki değişikliği analiz etme
Uygurların Maniheizm etkisiyle yerleşik hayata geçtiği ve ticaretle uğraştığı belirlenir.
Yerleşik hayat, konargöçer toplumdaki sözlü hukuk ihtiyacını değiştirerek mülkiyet kavramını ön plana çıkarır.
2
Ticari faaliyetlerin hukuki gereksinimlerini değerlendirme
Alım-satım, borç alıp verme ve kiralama gibi işlemlerin sözlü töre ile kanıtlanmasının zor olduğu anlaşılır.
Ticari hayatın güvenliği için taraflar arasındaki anlaşmaların yazılı bir belgeye (vesikaya) dayanması gerekir.
3
Uygur hukukunun önceki Türk devletleriyle farkını saptama
Önceki Türk devletlerinde hukuk sözlü (töre) iken, Uygurlarda mülkiyet ve ticaret hukukunun yazılı hale geldiği görülür.
Matbaa ve kağıdın kullanılması, bu tür yazılı sözleşmelerin (vasiyetname, kira sözleşmesi, faizli borç senedi) yaygınlaşmasını kolaylaştırmıştır.

Anahtar Kavram

Uygur Hukukunda Yazılı Sözleşmeler ve Yerleşik Hayat Etkisi

İpuçları

1
Yerleşik hayatın bireyler arasındaki ticari ilişkileri nasıl değiştirdiğini düşünün.
2
Ticaretin artması, sözlü anlaşmaların yerine ispatlanabilir kanıtların (yazılı metinlerin) kullanılmasını zorunlu kılmıştır.
3
Uygurlardan günümüze kalan vasiyetnameler, faizli borç belgeleri ve kiralama sözleşmeleri Türk hukuk tarihinin ilk yazılı örnekleridir.

Daha Fazla Pratik

Uygur hukukunun bu yazılı örneklerinin Cengiz Yasaları üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Uygur Devleti

Bu konudan daha fazla soru