Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye'de yer alan üç farklı merkezin coğrafi konumlarıyla ilgili şu bilgiler verilmiştir:

- PP merkezinde güneşin ufuk düzlemindeki en yüksek noktaya ulaştığı an, ulusal saatin 12:4412:44 olduğu andır.
- RR merkezi, PP merkezi ile aynı boylam üzerinde yer almakta olup Ekvator çizgisine daha yakındır.
- SS merkezi, RR merkezi ile aynı enlem üzerinde bulunmakta olup Başlangıç Meridyeni'ne olan kuş uçuşu uzaklığı, PP merkezinin Başlangıç Meridyeni'ne olan uzaklığına eşittir.

Buna göre, bu merkezlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. SS merkezinin yerel saati, PP ve RR merkezlerine göre daha geridir.Cevap
  2. B
    PP ve RR merkezlerinde güneş yıl boyunca aynı anda doğup aynı anda batmaktadır.
  3. C
    RR merkezinin çizgisel hızı, PP merkezinin çizgisel hızından daha azdır.
  4. D
    PP ve SS merkezleri arasındaki yerel saat farkı, RR ve SS merkezleri arasındaki farktan daha fazladır.
  5. E
    PP merkezinin bulunduğu enlemde meridyenler arası mesafe RR merkezine göre daha fazladır.

Cevap

SS merkezinin yerel saati, PP ve RR merkezlerine göre daha geridir.
Yapılan hesaplamalara göre PP ve RR merkezleri 34∘34^{\circ} Doğu boylamındadır. SS merkezi, RR ile aynı enlemde (yani daha güneyde) yer almasına rağmen, Başlangıç Meridyeni'ne olan mesafesi kuzeydeki PP ile aynıdır. Meridyenler arası mesafe güneye doğru genişlediği için, aynı mesafeyi korumak adına SS merkezinin boylam derecesi daha küçük (daha batıda) olmalıdır. En batıda yer alan merkezin yerel saati en geridir.

Adım Adım Çözüm

1
PP merkezinin boylamını hesaplayınız.
34∘34^{\circ} Doğu boylamı.
Türkiye'nin ulusal saati 45∘45^{\circ} Doğu (+3+3) boylamına göre ayarlanmıştır. PP merkezinde güneş en tepedeyken yerel saat 12:0012:00’dir. Ulusal saat ile fark 12:44−12:00=4412:44 - 12:00 = 44 dakikadır. Boylam farkı 44/4=11∘44 / 4 = 11^{\circ}'dir. Ulusal saat daha ileri olduğu için PP daha batıdadır: 45−11=34∘45 - 11 = 34^{\circ} Doğu.
2
RR merkezinin konumunu belirleyiniz.
RR, 34∘34^{\circ} Doğu boylamında ve PP'den daha güneydedir (Ekvator'a yakın).
PP ve RR aynı boylamdadır ve RR Ekvator'a daha yakındır.
3
Meridyen yakınlaşması prensibini kullanarak SS merkezinin boylamını yorumlayınız.
SS merkezi 34∘34^{\circ} Doğu boylamının daha batısındadır.
Ekvator'a yaklaştıkça iki meridyen arasındaki mesafe artar. PP merkezi kuzeydedir (mesafe dar), RR ve SS merkezleri güneydedir (mesafe geniş). PP merkezinin Başlangıç Meridyeni'ne olan uzaklığını güneydeki bir enlemde yakalamak için daha az boylam derecesine ihtiyaç vardır. Dolayısıyla SS merkezinin boylam derecesi 3434'ten küçüktür.
4
Yerel saatleri karşılaştırınız.
Yerel saati en geri olan SS'dir.
Boylam derecesi en küçük olan (en batıdaki) merkezde yerel saat en geridir.

Anahtar Kavram

Meridyenlerin Kutuplara Doğru Birleşmesi ve Boylam-Zaman İlişkisi

İpuçları

1
Önce PP merkezinin boylamını Türkiye'nin ulusal saat dilimini (45∘45^{\circ} Doğu) kullanarak hesaplayın.
2
Meridyenlerin kutuplara doğru daraldığını hatırlayın. Aynı kuş uçuşu mesafe, farklı enlemlerde farklı boylam farklarına karşılık gelir.
3
Güneye doğru gidildikçe 1 derecelik boylam farkı daha fazla kilometre eder. Dolayısıyla PP'nin mesafesine ulaşmak için SS'nin Başlangıç Meridyeni'ne daha yakın bir boylamda olması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, aynı enlem üzerinde yer alan fakat Başlangıç Meridyeni'ne olan mesafeleri farklı olan noktaların çizgisel hızlarını karşılaştırmayı deneyin.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Meridyenler ve Boylam Etkileri

Bu konudan daha fazla soru