Lozan Antlaşması'nda çözümü sonraya bırakılan Musul Sorunu sürecinde; Haliç Konferansı'nın tıkanması üzerine konu Milletler Cemiyeti'ne taşınmış, Cemiyet bünyesinde oluşturulan komisyon 'Brüksel Hattı'nı belirlemiş ve Lahey Adalet Divanı'ndan görüş alınmıştır. Şeyh Sait İsyanı'nın da etkisiyle 5 Haziran 1926'da imzalanan Ankara Antlaşması ile sorun karara bağlanmıştır.
Bu antlaşmanın maddeleri ve sonuçları ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AMusul ve Kerkük'ün Irak'a bırakılmasıyla Misak-ı Milli'den taviz verilmiştir.
- BTürkiye ile Irak arasındaki sınırın çizilmesinde Milletler Cemiyeti'nin belirlediği 'Brüksel Hattı' esas alınmıştır.
- CMusul petrollerinin gelirinden %10'luk bir payın 25 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi kararlaştırılmıştır.
- DTürkiye'nin nakit ihtiyacı nedeniyle petrol gelirleri hakkından tek seferlik 500 bin sterlin karşılığında vazgeçebilmesine olanak tanınmıştır.
- Bölgedeki Türkmenlerin kültürel haklarının korunması amacıyla Musul ve Kerkük'te özerk bir Türk idaresi kurulması kararlaştırılmıştır.Cevap
Cevap
Musul ve Kerkük'te özerk bir Türk idaresi kurulması kararlaştırılmıştır ifadesi yanlıştır çünkü 1926 Ankara Antlaşması'nda böyle bir hüküm bulunmamaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, 1926 Ankara Antlaşması'nda yer almayan bir hükmü içermektedir. Antlaşma ile Musul ve Kerkük tamamen Irak'a (İngiliz mandasına) bırakılmış, bölgedeki Türk nüfusu için herhangi bir özerk idari yapı veya siyasi garantörlük maddesi eklenmemiştir. Bu durum, genellikle Hatay için geçerli olan 'özel yönetim' statüsü ile karıştırılan bir bilgi hatasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1926 Ankara Antlaşması Hükümleri