Soru

Zorluk: ZorAmasya Genelgesi

Amasya Genelgesi'nde yer alan "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." maddesi, Millî Mücadele'nin hem amacını hem de yöntemini belirleyen en temel hüküm olarak kabul edilmektedir. Bu hükmün, Osmanlı Devleti'nin mevcut siyasi yapısı ve yönetim anlayışı dikkate alındığında taşıdığı "ihtilalci" (devrimci) nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mevcut yönetim mekanizmasına ve saltanatın mutlak otoritesine dayalı egemenlik anlayışına alternatif bir güç odağının işaret edilmesiCevap
  2. B
    İşgallere karşı halkın protesto ve mitingler yoluyla tepki göstermesi gerektiğinin ilk kez resmi bir bildiriyle duyurulması
  3. C
    Millî sınırların esas alınacağı ve vatanın bölünmez bir bütün olduğu ilkesinin ilk kez bu genelge ile kesinlik kazanması
  4. D
    Manda ve himaye sisteminin reddedilerek tam bağımsızlığın tek kurtuluş yolu olduğunun ulusal bir karar haline getirilmesi
  5. E
    İstanbul Hükümeti'nin vatanı koruyamaması durumunda geçici bir hükümetin kurulacağının ilk kez kararlaştırılmış olması

Cevap

Mevcut yönetim mekanizmasına ve saltanatın mutlak otoritesine dayalı egemenlik anlayışına alternatif bir güç odağının işaret edilmesi
Amasya Genelgesi'ndeki 'milletin azim ve kararı' ifadesi, kurtuluşun anahtarını milletin kendi iradesine bağlamıştır. Bu durum, o dönemki mutlak monarşi (saltanat) anlayışına karşı egemenliğin kaynağının değişeceğini müjdeleyen devrimci bir adımdır ve belgeye ihtilal beyannamesi özelliği kazandırır.

Adım Adım Çözüm

1
Madde Analizi
"Milletin kararı" ifadesi vurgulanmıştır.
Genelgedeki yöntem kısmında geçen 'karar' kelimesi, siyasi bir iradeye ve yetkiye işaret eder.
2
Siyasi Yapı Karşılaştırması
Saltanat otoritesine karşı milli irade ön plana çıkarılmıştır.
Osmanlı Devleti'nde egemenliğin kaynağı olan padişahlık makamı yerine milletin iradesinin (kararının) çözüm olarak sunulması yönetim sistemine bir başkaldırıdır.
3
Kavramsal İlişkilendirme
Belgenin "İhtilal Bildirisi" niteliği teyit edilmiştir.
Bir siyasi rejimi veya otorite kaynağını değiştirmeyi öngören her belge ihtilalci karakter taşır; bu madde milli egemenlik ilkesinin üstü kapalı ilk duyurusudur.

Anahtar Kavram

Milli Egemenlik ve Amasya Genelgesi'nin İhtilalci Niteliği

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'karar' kelimesinin siyasi literatürdeki 'karar verme yetkisi/egemenlik' anlamını düşünmek ve bu yetkinin o dönemde kime (Padişah) ait olduğuyla, kime (Millet) verilmek istendiğini karşılaştırmak doğru sonuca ulaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla