Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

1926 yılında Türkiye ile İngiltere arasında imzalanan Ankara Antlaşması ile Musul Sorunu çözüme kavuşturulmuştur.

Lozan Barış Konferansı'ndan sonra yaşanan diplomatik süreç ve antlaşma hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu mesele ile ilgili doğru bir bilgidir?

  1. A
    Musul ve Kerkük bölgelerinde halk oylaması (plebisit) yapılmış ve halkın çoğunluğu Irak yönetimini tercih etmiştir.
  2. Türkiye-Irak sınırı, Milletler Cemiyeti tarafından tavsiye edilen 'Brüksel Hattı' esas alınarak belirlenmiş ve Musul Irak'a bırakılmıştır.Cevap
  3. C
    Şeyh Sait İsyanı'nın bastırılmasıyla sağlanan askeri başarı, Türkiye'nin Musul görüşmelerinde elini güçlendirerek bölgeyi geri almasını sağlamıştır.
  4. D
    Türkiye, Musul üzerindeki haklarından feragat etmesi karşılığında Hatay'ın hemen anavatana katılması şartını İngiltere'ye kabul ettirmiştir.
  5. E
    Antlaşma uyarınca bölge petrollerinin yıllık gelirinin %50'si süresiz olarak Türkiye Cumhuriyeti hazinesine devredilmiştir.

Cevap

Türkiye-Irak sınırı, Milletler Cemiyeti'nin önerdiği 'Brüksel Hattı' esas alınarak çizilmiş ve Musul bölgesi İngiliz mandasındaki Irak'a bırakılmıştır.
Doğru seçenek, Musul Sorunu'nun Milletler Cemiyeti tarafından belirlenen 'Brüksel Hattı' esas alınarak çözüldüğünü ve bölgenin Irak'a bırakıldığını ifade etmektedir. Bu durum 1926 Ankara Antlaşması'nın temel sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan sonrası süreci analiz etme
Musul Sorunu, Lozan'da çözülemeyen tek konu olarak ikili görüşmelere (Haliç Konferansı) bırakılmış, sonuç alınamayınca Milletler Cemiyeti'ne taşınmıştır.
Milletler Cemiyeti, Türkiye'nin aleyhine olacak şekilde 'Brüksel Hattı' olarak bilinen sınırı rapor etmiştir.
2
İç gelişmelerin dış politikaya etkisini değerlendirme
1925 yılında çıkan Şeyh Sait İsyanı, Türkiye'nin bölgeye askeri müdahale seçeneğini ortadan kaldırmış ve diplomatik masadaki gücünü azaltmıştır.
İsyan nedeniyle ordunun bölünmesi ve iç güvenlik öncelikleri, Türkiye'yi mevcut şartları kabul etmeye zorlamıştır.
3
Antlaşma hükümlerini netleştirme
5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması ile Musul ve Kerkük Irak'a bırakılmış; karşılığında petrol gelirlerinden %10 pay (25 yıl süreyle) alınması kararlaştırılmıştır.
Bu çözüm, Misak-ı Millî'den verilen önemli bir taviz olarak tarihe geçmiştir.

Anahtar Kavram

1926 Ankara Antlaşması ve Brüksel Hattı

İpuçları

1
Musul Sorunu, Lozan'da çözülemeyip Milletler Cemiyeti'ne giden tek konudur.
2
1925 yılında çıkan bir iç isyan, Türkiye'nin Musul konusundaki askeri müdahale şansını büyük ölçüde yok etmiştir.
3
Milletler Cemiyeti'nin önerdiği sınıra 'Brüksel Hattı' denir ve bu hat 1926 Ankara Antlaşması ile kesin sınır olarak kabul edilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Musul Sorunu ile Hatay Sorunu arasındaki benzerlik ve farkları (Milletler Cemiyeti'nin rolü açısından) karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Musul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru