Anayasası, Anayasası döneminde sıkça karşılaşılan hükümet krizlerini ve yasama organındaki tıkanıklıkları önlemek amacıyla "rasyonelleştirilmiş parlamenterizm" mekanizmalarını sistemimize dahil etmiştir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasası'nın ilk halinde bu amaca hizmet etmek üzere getirilen düzenlemelerden biri değildir?
- ACumhurbaşkanına, belirli şartların oluşması durumunda Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerini yenileme yetkisinin verilmesi
- BBakanlar Kurulu’nun göreve başlaması için gereken güvenoyu sürecinin kolaylaştırılarak basit çoğunluğa bağlanması
- CMeclis Başkanlığı seçiminin sonuçlanmasını garanti altına almak için dördüncü turda en çok oyu alanın seçilmesi kuralının getirilmesi
- Anayasa Mahkemesi'ne, temel hak ve özgürlüklerin ihlali iddiasıyla "bireysel başvuru" yapılabilmesi imkânının tanınmasıCevap
- EMeclis çalışmalarını hızlandırmak amacıyla toplantı ve karar yeter sayılarına ilişkin kolaylaştırıcı alt sınırların belirlenmesi
Cevap
Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru imkânının tanınması, rasyonelleştirilmiş parlamenterizmin bir parçası değil, anayasa değişikliği ile getirilen bir hak arama yoludur.
Doğru cevap olan ifade, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkıdır. Bu hak, Anayasası'nın hazırlık sürecinde veya rasyonelleştirilmiş parlamenterizm kapsamında değil, Eylül anayasa referandumu ile kabul edilmiştir. Rasyonelleştirilmiş parlamenterizm ise doğrudan hükümetin kurulmasını kolaylaştıran ve düşürülmesini zorlaştıran, meclis tıkanıklıklarını çözen teknik kurallar bütünüdür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rasyonelleştirilmiş Parlamenterizm
İpuçları
1
Rasyonelleştirilmiş parlamenterizm, 'hükümet istikrarı' ve 'tıkanıklıkların giderilmesi' odaklıdır.
2
Seçeneklerden biri yılında değil, yaklaşık yıl sonra yapılan bir anayasa değişikliğiyle sisteme eklenmiştir.
3
Bireysel başvuru hakkı Türkiye'de yılında yapılan halkoylaması sonucunda yürürlüğe girmiştir.
Daha Fazla Pratik
1982 Anayasası'nın 'sert' (katı) ve 'kazuistik' yapısını gösteren örnekleri incelemek, bu anayasanın diğer temel özelliklerini pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Alternatif Yöntem
Kronolojik eleme yöntemi: Anayasası'nın ilk halini test eden sorularda, genellikle veya gibi büyük değişikliklerle gelen yenilikler (Bireysel başvuru, HSK yapısı, Bakanlar Kurulu'nun kaldırılması vb.) çeldirici olarak kullanılır.
Tahmini Süre:1m 15s