Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKısaltmaların Yazımı

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Yurt dışı seyahati öncesinde pasaport işlemleri için THY'den bilet rezervasyonu yaptırdı.
  2. B
    Resmî evrakların düzenlenmesi sırasında TDK'ye uygun terminolojinin kullanılmasına dikkat edilmelidir.
  3. Tarım arazilerinin sulanmasıyla ilgili projeyi yürütmek üzere DSİ'ne yeni mühendisler atandı.Cevap
  4. D
    Laboratuvar sonuçlarına göre karışımdaki madde miktarının 20 mg'dan az olduğu saptandı.
  5. E
    Okul kütüphanesinde yer alan ansiklopedi, sözlük vb.nin yazımıyla ilgili dijital bir arşiv oluşturuluyor.

Cevap

Kurum adı kısaltması olan 'DSİ' ifadesine getirilen ekin, kısaltmanın açılımına değil, harflerin okunuşuna (De-Se-İ'ye) göre olması gerektiği için yanlışlık yapılmıştır.
Kısaltmanın yazımında yapılan hata, büyük harflerle yapılan kısaltmalara ek getirilirken kısaltmanın açılımının (Devlet Su İşleri'ne) esas alınmış olmasıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre bu tür kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre (De-Se-İ'ye) getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve ekleri tespit edin.
THY'den, TDK'ye, DSİ'ne, mg'dan ve vb.nin kısaltmaları belirlendi.
Yazım kuralları analizinin yapılabilmesi için hedef kelimelerin seçilmesi gerekir.
2
Büyük harfli kısaltmaların (THY, TDK, DSİ) kuralını uygulayın.
THY'den ve TDK'ye kullanımlarının son harf okunuşuna (Ye, Ke) uygun olduğu görüldü. Ancak DSİ (İ) harfiyle bittiği için ekin 'ye' olması gerektiği, 'ne' ekinin hatalı olduğu saptandı.
Büyük harfli kısaltmalarda açılım değil, son harfin okunuşu esastır.
3
Küçük harfli ve noktalı kısaltmaların (mg, vb.) kurallarını kontrol edin.
mg'dan (miligramdan) kelime okunuşuna uygundur; vb.nin ise nokta bulunduğu için kesme işareti kullanılmadan yazılmıştır.
Küçük harfli kısaltmalarda kelime okunuşu, noktalı kısaltmalarda ise kesme işareti kullanılmaması kuralı geçerlidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerde büyük harflerde son harfin okunuşu, küçük harflerde ise kelimenin tam okunuşu esas alınır.

İpuçları

1
Cümlelerdeki büyük harfli kısaltmaların harf harf okunup okunmadığına dikkat edin.
2
Özellikle 'DSİ' gibi kurum kısaltmalarında eki getirirken 'Devlet Su İşleri' diye okumak yerine 'D-S-İ' diye okuyarak kontrol edin.
3
Büyük harfli kısaltmalarda açılıma göre (DSİ'ne), küçük harfli kısaltmalarda ise harf okunuşuna göre ek getirilmesi en sık yapılan hatalardır.

Daha Fazla Pratik

Kuruluş adlarının kısaltmaları ile ölçü birimlerinin (kg, m, l) kısaltmalarını karşılaştıran daha fazla alıştırma çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaya ek getirirken, kısaltmanın içindeki harfleri tek tek ve aralarına 'e' ünlüsü koyarak okuyun (Örn: T-D-K-e, D-S-İ-ye). Eğer bu okunuş cümledeki ekle uyuşmuyorsa bir yazım yanlışı var demektir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Kısaltmaların Yazımı

Bu konudan daha fazla soru