Soru

Zorluk: OrtaHukuk Sistemi

Osmanlı Devleti'nde hukuk sistemi şer'i ve örfi olmak üzere iki ana zemine oturmuştur. Şer'i hukukta en yetkili makamlar ilmiye sınıfı mensupları olan Şeyhülislam ve Kazasker iken; örfi hukuk, hükümdarın yasama yetkisini (yasakname, kanunname) kullanmasıyla şekillenirdi.

Buna göre, Osmanlı hukukunda örfi kuralların derlenmesinden, padişah adına hazırlanan kanunnamelerin örf ve adetlere uygunluğunun kontrol edilmesinden ve bu belgelere hükümdarın imzasını (tuğra) çekmekten sorumlu olan Divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. NişancıCevap
  2. B
    Kazasker
  3. C
    Şeyhülislam
  4. D
    Reisülküttab
  5. E
    Defterdar

Cevap

Padişahın örfi hukuk alanındaki temsilcisi olan ve kanunnameleri hazırlayarak tuğra çeken görevli Nişancı'dır.
Osmanlı hukuk sisteminde Nişancı, padişahın örfi hukuk alanındaki iradesini temsil eder. Kanunnameleri hazırlar, bu kanunların İslam hukukuna aykırı olmamasını denetleyen Şeyhülislam'dan farklı olarak, belgelerin örf ve adetlere (devlet geleneklerine) uygunluğunu sağlar ve padişahın tuğrasını çeker.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda istenen hukuk kaynağını belirle.
Soruda padişahın yasama yetkisiyle ilgili olan 'örfi hukuk' ve 'kanunname' hazırlama süreci sorulmaktadır.
Osmanlı'da hukuk şer'i ve örfi olarak ikiye ayrılır; bu ayrımı yapmak doğru görevliye ulaşmayı sağlar.
2
İlgili görevlinin niteliklerini analiz et.
Tuğra çekme, örfi hukuk uzmanlığı ve kanunların geleneklere (örfe) uygunluğunu denetleme yetkileri Kalemiye sınıfına mensup Nişancı'ya aittir.
Kazasker ve Şeyhülislam İlmiye sınıfında yer alırken, bürokratik belge düzenleme ve tuğra çekme Nişancı'nın asli görevidir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Hukukunda Örfi Hukuk ve Nişancı'nın Rolü
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla