Osmanlı Devleti’nin hukuk sisteminde yargı ve eğitim işlerinden sorumlu olan görevliler ilmiye sınıfı içerisinde yer alırdı. Divan-ı Hümayun üyesi olan Kazasker, bu sınıfın yargı alanındaki en yetkili temsilcisi olarak kabul edilir ve devletin adalet mekanizmasının yönetiminde kilit bir rol oynardı. Buna göre, Osmanlı hukuk sisteminin işleyişi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudan Kazasker’in görev ve yetkileri arasında yer alır?
- Taşradaki adalet temsilcileri olan kadıların ve medreselerdeki müderrislerin atama işlemlerini yürütmekCevap
- BDivan-ı Hümayun’da alınan kararların İslam dinine uygun olup olmadığına dair fetva vermek
- CPadişahın emirlerini içeren fermanlara tuğra çekerek örfi hukuk kayıtlarını ve tapu tahrir defterlerini tutmak
- DDevletin gelir ve giderlerini hesaplayarak maliye defterlerini tutmak ve bütçeyi hazırlamak
- EYabancı devletlerle yapılan diplomatik yazışmaları yönetmek ve Divan kararlarını Reisülküttab aracılığıyla kaydetmek
Cevap
Kazasker'in temel görevi, taşradaki kadıların ve medreselerdeki müderrislerin atama ve tayin işlemlerini gerçekleştirmektir.
Kazasker, Osmanlı idari yapısında İlmiye sınıfının yargı (kaza) ve eğitim (tedris) kanatlarını yöneten kişidir. Bu nedenle, taşra teşkilatındaki hukuk uygulayıcıları olan kadıların ve eğitim kurumlarındaki müderrislerin atama, terfi ve görevden alma işlemlerini yürütmek onun doğrudan ve asli görevidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı İlmiye Sınıfı ve Kazaskerlik Makamı
İpuçları
1
Kazasker'in hem adalet (kadı) hem de eğitim (müderris) sisteminin personel işlerinden sorumlu olduğunu hatırlayın.
2
İlmiye sınıfının Divan’daki temsilcisi olan bu görevli, yargı kararlarının dini uygunluğunu denetlemekten ziyade, yargıçların atanmasından sorumludur.
3
Fetva verme yetkisi Şeyhülislam'a, atama yetkisi ise Kazasker'e aittir; bu ayrım soruyu çözmenizi sağlayacaktır.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı hukukunda şer'iyye sicilleri ve tereke defterlerinin tutulmasındaki kadı ve kassam rollerini inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Sınıf analizi yöntemi: Şıklardaki görevlerin hangi sınıfa (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) ait olduğunu belirleyin. Kazasker ilmiye sınıfındadır. Nişancı, Defterdar ve Reisülküttab kalemiye sınıfındayken; Şeyhülislam ilmiye sınıfında olmasına rağmen atama yapmaz, sadece görüş (fetva) bildirir.
Tahmini Süre:50s