Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Tarım

Türkiye’de tarımsal üretim deseninin şekillenmesinde doğal çevre faktörlerinin etkisi, modern sulama projeleri ve teknolojik imkanlarla birlikte giderek azalmaktadır. Bu durumun en belirgin örneği, kuraklığın ve yer altı su seviyesindeki düşüşün temel bir sorun olduğu İç Anadolu Bölgesi'nde gözlenmektedir.

Buna göre; Konya Ovası Projesi (KOPKOP) kapsamında sulama olanaklarının artmasıyla birlikte bölgede ekim alanı ve üretim miktarı en radikal artışı gösteren, günümüzde Türkiye toplam üretiminde ilk sıraya yerleşen ancak aşırı su tüketimi nedeniyle bölgedeki yer altı su tablolarının çökmesine ve "obruk" oluşumlarının tetiklenmesine yol açan tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Şeker Pancarı
  2. MısırCevap
  3. C
    Pamuk
  4. D
    Ayçiçeği
  5. E
    Arpa

Cevap

Türkiye'de son yıllarda sulama imkanlarının artmasıyla Konya Ovası'nda üretimi en çok artan ve ekolojik sorunlara (obruk oluşumu) neden olan ürün mısırdır.
Doğru cevap mısırdır. Mısır, doğal olarak Karadeniz ikliminin her mevsim yağışlı yapısına uyum sağlamış olsa da, modern sulama yöntemleriyle İç Anadolu (özellikle Konya Havzası) gibi bölgelerde ticari amaçlarla (hayvan yemi, nişasta vb.) üretimi en çok artan ürün olmuştur. Ancak mısırın sezon boyunca 55-77 kez sulanması gerekmesi, bölgedeki yer altı suyunun aşırı çekilmesine ve jeolojik bir risk olan obrukların sayısında ciddi artışa neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Bölge ve proje analizi yapılması
İç Anadolu ve Konya çevresinde KOP (KonyaKonya OvasıOvası ProjesiProjesi) ile sulu tarıma geçilmiştir.
Soru kökünde belirtilen sulama projesinin hangi bölgede ne gibi bir değişim yarattığını anlamak için gereklidir.
2
Ekolojik sorunların (obruk) tarımsal faaliyetle ilişkilendirilmesi
Aşırı yer altı suyu kullanımı, kireç taşı (kalker) tabakalarındaki boşlukların çökmesine (obruk) neden olur.
Hangi ürünün daha çok su tükettiğini belirlemek için çevresel etki analizi yapılmalıdır.
3
Ürünler arası karşılaştırma yapılması
Mısır, doğal şartlarda Karadeniz iklimine uygun olsa da Konya'da ticari yem bitkisi olarak aşırı yaygınlaşmış ve şeker pancarı gibi kotalara takılmadan kontrolsüzce su tüketmiştir.
Seçeneklerdeki su isteği yüksek ürünler (şeker pancarı, ayçiçeği, mısır) arasından en radikal artış göstereni seçmek gerekir.

Anahtar Kavram

Tarımsal Üretimde Beşerî Müdahale ve Ekolojik Sonuçlar

İpuçları

1
Bu ürünün doğal yetişme alanı Karadeniz'dir ancak en fazla üretimi artık sulama yapılan başka bölgelerdedir.
2
Konya'daki yer altı sularının %70'inden fazlası kontrolsüz sulu tarım için tüketilmektedir.
3
Özellikle 'Karapınar' çevresindeki obrukların en büyük sebebi mısır tarımı için açılan kaçak kuyulardır.

Daha Fazla Pratik

Konya Havzası'ndaki ürün deseninin değişimini TÜİK verileri ve su kaynakları yönetimi açısından araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla