Türkiye'de yer şekillerinin uzanış doğrultusu, ulaşım sistemlerinin güzergâh maliyetleri ve teknik özellikleri üzerinde doğrudan etkilidir. Dağların kıyı çizgisine göre konumu, iç kesimlerle olan bağlantının kolaylığını veya zorluğunu belirlemektedir. Bu bilgiler ışığında, aşağıdaki güzergâhların hangisinde yapılacak bir demir yolu hattının, yer şekillerinden kaynaklanan maliyetinin diğerlerine göre daha düşük olması beklenir?
- AAntalya - Burdur hattı
- BRize - Erzurum hattı
- İzmir - Afyonkarahisar hattıCevap
- DMersin - Niğde hattı
- ESinop - Kastamonu hattı
Cevap
İzmir - Afyonkarahisar hattı, Ege Bölgesi'ndeki graben sistemlerinin sağladığı doğal düzlükler sayesinde en düşük maliyetli güzergâhtır.
İzmir - Afyonkarahisar hattı güzergâhı, Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanması sonucu oluşan Gediz ve Küçük Menderes gibi graben ovalarını takip eder. Bu ovalar deniz etkisinin ve ulaşımın iç kesimlere girmesini sağlayan doğal, düzlük alanlardır. Demir yolu yapımında eğim ve tünel ihtiyacı maliyeti belirleyen en büyük kalemler olduğundan, bu doğal koridorlar maliyeti diğer bölgelere göre belirgin şekilde azaltır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Dağların uzanış doğrultusunun ulaşım maliyetlerine etkisi
İpuçları
1
Dağların kıyıya 'dik' uzandığı bölgelerde ulaşım koridorları daha düzdür.
2
Ege Bölgesi'ndeki Horst-Graben sistemini ve bu sistemin iç kesimlere sağladığı kolaylığı hatırla.
3
Graben ovaları (çöküntü alanları) tünel ve viyadük yapım ihtiyacını en aza indirir.
Daha Fazla Pratik
Limanların hinterland (art bölge) genişliği ile ulaşım maliyetleri arasındaki ilişkiyi incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Alternatif Yöntem
Harita üzerinde dağların denizden hemen sonra bir duvar gibi yükselmediği, vadilerin denizden içeriye doğru sokulduğu bölgeyi tespit etmek çözüme ulaştırır.
Tahmini Süre:1m 15s