Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Konferansı'nda çözüme kavuşturulamayan Musul Sorunu'nun Milletler Cemiyeti'ne taşınması ve cemiyetin sunduğu "Brüksel Hattı" raporu doğrultusunda şekillenen 55 Haziran 19261926 tarihli Ankara Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Musul ve Kerkük'ün Irak'a bırakılmasına karşılık bölge petrol gelirlerinin %10\%10'unun 2525 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi kararlaştırılmıştır.Cevap
  2. B
    Batum'un Gürcistan'a bırakılması kabul edilerek Doğu sınırında Misak-ı Milli'den ilk taviz verilmiştir.
  3. C
    Hatay'da Türkçenin resmi dil olması ve özel bir yönetim kurulması şartıyla Suriye sınırı kesinleşmiştir.
  4. D
    Boğazlar üzerindeki uluslararası komisyon kaldırılarak bölgenin savunması tamamen Türk ordusuna bırakılmıştır.
  5. E
    Ermenistan ile imzalanan bu antlaşma sayesinde Doğu Cephesi tamamen kapanmış ve birlikler Batı'ya kaydırılmıştır.

Cevap

1926 Ankara Antlaşması ile Musul ve Kerkük Irak'a bırakılmış, ancak Türkiye'nin ekonomik kaybını telafi etmek amacıyla bölge petrol gelirlerinden %10\%10'luk bir payın 2525 yıl boyunca Türkiye'ye ödenmesi hükme bağlanmıştır.
Doğru seçenek, antlaşmanın en temel sonucunu belirtmektedir. Türkiye, içteki Şeyh Sait İsyanı gibi olumsuz faktörlerin de etkisiyle, Musul'un Irak'a bırakılmasını kabul etmiş; ancak mali bir kazanım olarak petrol gelirlerinden pay almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorunun tarihsel sürecini analiz etme
Musul Sorunu Lozan'da çözülemeyip Milletler Cemiyeti'ne (Brüksel Hattı) taşınmıştır.
Antlaşmanın hangi uluslararası dinamikler sonucunda imzalandığını anlamak için gereklidir.
2
Antlaşmanın içeriğini ve taraflarını belirleme
Antlaşma 19261926'da Türkiye ile İngiltere arasında imzalanmıştır.
Diğer sınır antlaşmaları (Moskova, Kars, 1921 Ankara) ile karışıklığı önlemek için taraflar kritiktir.
3
Ekonomik ve siyasi hükümleri eşleştirme
Musul'un Irak'a bırakılması (siyasi) ve %10\%10 petrol payı (ekonomik) kararlaştırılmıştır.
Ankara Antlaşması'nın en spesifik ve KPSS'de sık sorulan hükmü budur.

Anahtar Kavram

Musul Sorunu'nun çözümü ve 1926 Ankara Antlaşması'nın mali hükümleri.

İpuçları

1
Bu antlaşma, Türkiye'nin Irak sınırını kesinleştiren ve İngiltere ile yapılan görüşmelerin sonucudur.
2
Antlaşmanın içeriğinde toprak kaybına karşılık bölgedeki petrol kaynaklarından elde edilecek gelirle ilgili bir madde yer almaktadır.
3
Milletler Cemiyeti'nin belirlediği 'Brüksel Hattı' sınır kabul edilmiş ve %10\%10 petrol payı kararlaştırılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Musul Sorunu'nun çözümünde etkili olan iç gelişme (Şeyh Sait İsyanı) hakkında bir soru çözerek dış politikanın iç politika ile bağlantısını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik eleme yöntemi kullanılabilir: Batum (19211921), Hatay (19211921), Boğazlar Komisyonu (19361936) tarihlerini bilmek, 19261926 yılındaki Musul çözümünü ayırt etmeyi sağlar.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Musul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru