Examkin

Soru

Zorluk: ZorYazımı Karıştırılan Sözcükler

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kelimelerin doğru yazımı, anlatımın ciddiyeti ve anlaşılırlığı açısından büyük önem taşır. Günlük dildeki hatalı söyleyiş ve yazım alışkanlıkları, bazı sözcüklerin yazı diline de yanlış aktarılmasına neden olabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. Kurumun vizyonunu yansıtan ve adayların profesyonel deneyimlerini içeren özgeçmiş dosyaları titizlikle incelendi.Cevap
  2. B
    Yöneticilerin kriz anlarında inisiyatif kullanarak hızlı karar vermesi, kurumsal başarının en temel anahtarlarından biridir.
  3. C
    Hizmet içi eğitim seminerinde personelin kendi performansını değerlendirdiği öz eleştiri formları, gelişim planlarına temel oluşturacaktır.
  4. D
    Devlet dairelerinde kullanılan resmî mühürlerin korunması ve saklanması hususu özel bir yönetmelikle düzenlenmiştir.
  5. E
    Demokratik toplumlarda hukukun evrensel ilkelerine bağlılık, tüm kamu görevlileri için vazgeçilmez bir esastır.

Cevap

Deneyimlerin anlatıldığı ifadede geçen 'özgeçmiş' sözcüğünün birleşik yazılması yanlıştır; bu sözcük 'öz geçmiş' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu'na göre 'öz geçmiş' sözcüğü birleşik bir yapıya sahip olmasına rağmen ayrı yazılması gereken kelimeler grubundadır. Genellikle CV (curriculum vitae) karşılığı olarak kullanılan bu terim, 'öz' sözcüğüyle kurulan 'öz eleştiri', 'öz güven' ve 'öz saygı' gibi ifadelerle aynı kurala tabidir. Cümlede bu sözcüğün bitişik yazılmış olması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı hassas olan sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: özgeçmiş, inisiyatif, öz eleştiri, resmî, hukukun.
Yazım kuralları sorularında hata genellikle yabancı kökenli veya 'öz' gibi eklerle kurulan birleşik kelimelerde bulunur.
2
Tespit edilen sözcüklerin TDK Güncel Yazım Kılavuzu'ndaki durumlarını kontrol et.
'Öz geçmiş' sözcüğünün ayrı yazılması gerektiği, 'özveri' gibi bazı istisnalar hariç 'öz' ile kurulan kavramların ayrı yazıldığı görülür.
Türkçede 'öz' sözcüğü ile kurulan ve bir varlığın/kavramın adı olan tamlamalar yapıca birleşik olsa da kural gereği ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki potansiyel hata noktalarını ele.
'İnisiyatif' (doğru), 'Resmî' (doğru), 'Hukukun' (yumuşama olmaz, doğru) olduğu teyit edilir.
Çeldiricilerin doğru yazıldığından emin olunarak hata içeren tek seçenek belirlenir.

Anahtar Kavram

Öz ile Kurulan Birleşik Kelimelerin Yazımı ve Yabancı Kökenli Sözcüklerdeki İstisnalar

İpuçları

1
'Öz' ile başlayan kavramların (eleştiri, güven, geçmiş vb.) yazım kuralını hatırlayın.
2
'Hukuk' ve 'inisiyatif' gibi yabancı kökenli sözcüklerde ses olayları ve ünlü kullanımı sıklıkla şaşırtmaca olarak kullanılır.
3
TDK'ye göre 'öz geçmiş' sözcüğü, tıpkı 'öz eleştiri' gibi ayrı yazılır; ancak 'özveri' bitişik yazılan bir istisnadır.

Daha Fazla Pratik

İş birliği, yanı sıra, hafta içi gibi sıklıkla yanlış yazılan diğer ayrı kelime gruplarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcükleri gruplandırarak ezberlemek yerine kuralları uygulayın: Arapça 'k' ile biten tek heceli/bazı çok heceli kelimelerde yumuşama olmaz; 'öz' ile kurulan isim tamlaması yapısındaki kelimeler ayrı yazılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yazımı Karıştırılan Sözcükler

Bu konudan daha fazla soru