Soru

Zorluk: OrtaMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Antlaşması'nda çözümü sonraya bırakılan ve Milletler Cemiyeti'ne taşınan Musul Sorunu, 55 Haziran 19261926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile sonuçlanmıştır. Bu antlaşmanın içeriğiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Milletler Cemiyeti tarafından önerilen 'Brüksel Hattı' Türkiye ile Irak arasındaki resmi sınır olarak kabul edilmiştir.Cevap
  2. B
    Musul ve çevresinde yapılacak bir halk oylaması (plebisit) sonucuna göre sınırın kesinleşmesi kararlaştırılmıştır.
  3. C
    Türkiye, petrol gelirlerinden alacağı %10\%10’luk payı herhangi bir süre kısıtlaması olmaksızın tahsil etme hakkı kazanmıştır.
  4. D
    İngiltere, Musul'un Irak'a bırakılması karşılığında Hatay'ın Türkiye'ye ilhakını resmen tanımıştır.
  5. E
    Hakkari bölgesi, stratejik konumu nedeniyle İngiliz mandasındaki Irak topraklarına dahil edilmiştir.

Cevap

Milletler Cemiyeti tarafından önerilen 'Brüksel Hattı'nın Türkiye ile Irak arasındaki resmi sınır olarak kabul edilmesi doğrudur.
Ankara Antlaşması'nın en temel siyasi sonucu, Milletler Cemiyeti'nin taraflar arasındaki gerginliği azaltmak için önerdiği 'Brüksel Hattı'nın resmi sınır çizgisi olarak her iki tarafça da onaylanmasıdır. Bu hat ile Musul ve Kerkük Irak'ta (İngiliz mandasında) kalmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Antlaşmanın imzacı taraflarını ve amacını belirle.
Türkiye ve İngiltere (Irak adına), Musul sorununu kalıcı olarak çözmek için masaya oturmuştur.
Lozan'da ikili görüşmelere bırakılan konu çözülemeyince Milletler Cemiyeti'ne gitmiş ve nihai çözüm Ankara'da sağlanmıştır.
2
Sınır düzenlemelerini incele.
Brüksel Hattı adı verilen sınır çizgisi kabul edilmiştir.
Milletler Cemiyeti'nin daha önce raporlarında sunduğu sınır hattı, siyasi bir taviz olarak Türkiye tarafından tanınmıştır.
3
Ekonomik ve toprakla ilgili diğer maddeleri kontrol et.
Musul Irak'a bırakılmış, petrol gelirlerinin bir kısmı sınırlı süreyle Türkiye'ye verilmiştir.
Misak-ı Milli'den taviz verilmiş ancak sınır güvenliği ve ekonomik pay gibi dengeleyici unsurlar eklenmiştir.

Anahtar Kavram

1926 Ankara Antlaşması ve Brüksel Hattı

İpuçları

1
Milletler Cemiyeti'nin Musul için önerdiği sınır ismine odaklanın.
2
Antlaşmada ekonomik olarak petrol geliri maddesi olsa da bunun bir zaman sınırı olduğunu unutmayın.
3
Brüksel Hattı, Lozan sonrası belirlenen geçici sınırın 1926'da kalıcı hale gelmesidir.

Daha Fazla Pratik

Musul Sorunu'nun Misak-ı Milli'den verilen bir taviz olduğunu ve Türkiye'nin iç politikasındaki Şeyh Sait İsyanı ile olan bağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla