Soru

Zorluk: ZorBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kurumun yeni vizyon belgesi, tüm çalışanlara daha şeffaf ve adil bir çalışma ortamı vadetmektedir.
  2. B
    Aktarın önerdiği keçiboynuzu kürü, kış aylarında bağışıklık sistemini güçlendirmek için sıkça tercih ediliyor.
  3. C
    Mutfaktan gelen taze dereotu kokusu, hazırlanan salatanın ne kadar lezzetli olacağının ipuçlarını veriyordu.
  4. D
    Fırtınanın ardından kuzeybatı yönünden esen rüzgârlar, hava sıcaklığının aniden düşmesine yol açtı.
  5. Sanayi hamlelerinin başarısı için ağır yük taşımacılığında demiryolu kullanımına daha fazla ağırlık verilmelidir.Cevap

Cevap

Sanayi hamlelerinin başarısı için ağır yük taşımacılığında demiryolu kullanımına daha fazla ağırlık verilmelidir.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre; dış, iç, sıra, yol sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılmalıdır. Bu kural uyarınca 'kara yolu', 'hava yolu' ve 'deniz yolu' terimlerinde olduğu gibi 'demir yolu' terimi de ayrı yazılmalıdır. Cümlede 'demiryolu' şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
Belirlenen sözcükler: vadetmek, keçiboynuzu, dereotu, kuzeybatı, demiryolu.
Yazım yanlışını bulabilmek için önce birleşik yapıda olan tüm sözcüklerin incelenmesi gerekir.
2
TDK'nin birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallarını her bir sözcük için süzgeçten geçir.
Vadetmek (ses olayı var, bitişik), Keçiboynuzu (anlam kayması var, bitişik), Dereotu (istisna, bitişik), Kuzeybatı (ara yön, bitişik) kurallara uygundur.
Her birleşik sözcüğün kendine özgü yazım kuralları (ses olayı, anlam değişmesi, kalıplaşma vb.) bulunmaktadır.
3
'Yol' sözcüğüyle kurulan birleşik terimlerin kuralını hatırla.
TDK'ye göre hava yolu, kara yolu, deniz yolu ve demir yolu ifadeleri her zaman ayrı yazılır.
Yol, dış, iç, sıra gibi sözcüklerle oluşturulan terimlerin ayrı yazılması kuralı gereğince 'demiryolu' bitişik değil, 'demir yolu' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Ayrı ve Bitişik Yazılma Kuralları

Alternatif Yöntem

Sözcüğün ayrı mı bitişik mi yazılacağına karar verirken ikinci kelimenin anlamını koruyup korumadığına bakabilirsiniz. Eğer ikinci kelime (örneğin 'demir yolu'ndaki 'yol') gerçek anlamını koruyorsa, kelime genellikle ayrı yazılır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla