Klasik Dönem Osmanlı hukuk düzeninde yargı yetkisinin kullanımı ve hukuk bürokrasisinin yapılandırılmasına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru bir bilgidir?
- Kazasker; Divan-ı Hümayun'da askeri ve idari davalara bakmakla görevli olup aynı zamanda kadı ve müderrislerin atama, terfi ve görevden alma işlemlerini yürütür.Cevap
- BŞeyhülislam; yargı hiyerarşisinin en üstünde yer alan bir hakim olarak mahkemelerden çıkan kararları şer'i açıdan denetleyip onaylayan nihai yargı mercidir.
- CNişancı; örfi hukukun kurucusu kabul edilir ve padişah adına çıkardığı fermanları İslam hukukuna uyarlayarak müstakil şer'i yasalar haline getirir.
- DKadılar; sadece başkentte görev yapan üst düzey hukukçular olup taşradaki yargı işlerini mülki amir sıfatıyla beylerbeyleri ve sancakbeylerine devretmişlerdir.
- EReisülküttab; ilmiye sınıfının adli denetçisi olarak görev yapar ve divan toplantılarında şer'i mahkemelerin işleyişine dair raporlar sunar.
Cevap
Kazaskerlerin Divan-ı Hümayun'da askeri/idari davalara bakması ve ilmiye sınıfının atamalarını gerçekleştirmesi.
Doğru ifadeye göre Kazasker, Osmanlı hukuk sisteminde hem en üst düzey askeri yargıçtır hem de ilmiye sınıfının (kadı ve müderrisler) atama, terfi ve özlük haklarını yöneten idari bir amirdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Hukukunda İlmiye Sınıfı ve Yargı Hiyerarşisi
İpuçları
1
Osmanlı'da yargı işlerinden sorumlu olan sınıf 'İlmiye' sınıfıdır. Seçeneklerdeki görevlilerin hangi sınıfa dahil olduğunu düşünün.
2
Divan-ı Hümayun'da hukuk işlerini yürüten ve atama yetkisi olan tek bir makam vardır; bu makam kadıların amiri konumundadır.
3
Şeyhülislam fetva verir, Kadı hüküm verir; ancak Kazasker hem hüküm verir hem de diğer kadıları atar.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı hukukundaki 'Kadi'nin sadece bir yargıç değil, aynı zamanda belediye başkanı ve noter gibi görevleri olduğunu hatırlamak konuyu pekiştirir.
Tahmini Süre:1m 15s