Examkin

Soru

Zorluk: ZorToplumsal Alanda Yapılan İnkılaplar

Mustafa Kemal Atatürk'ün; "Efendiler ve ey millet, biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, mensuplar memleketi olamaz. En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır." sözü doğrultusunda 3030 Kasım 19251925 tarihinde kabul edilen kanunla tekke, zaviye ve türbeler kapatılmıştır.

Bu düzenlemenin Türk toplum yapısında meydana getirdiği yapısal dönüşümün temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dinî kurumları devletin doğrudan siyasi kontrolü altına alarak resmî bir din sınıfı oluşturmak
  2. Toplumsal bağlılığı dinî cemaat ve tarikat ekseninden çıkarıp ulusal vatandaşlık temelinde yeniden tanımlamakCevap
  3. C
    Eğitim sistemini laikleştirerek yabancı okulların dinî propaganda yapmasını tamamen engellemek
  4. D
    Geleneksel mimari eserlerin tamamını tasfiye ederek modern şehirleşme projelerini hayata geçirmek
  5. E
    Vakıf sistemini ortadan kaldırarak dinî harcamaların tamamını merkezî bütçeden karşılamayı güvence altına almak

Cevap

Toplumsal bağlılığı dinî cemaat ve tarikat ekseninden çıkarıp ulusal vatandaşlık temelinde yeniden tanımlamak
Doğru yanıt olan seçenek, tekke ve zaviyelerin kapatılmasının en derin sosyolojik sonucunu ifade etmektedir. Osmanlı toplum yapısında bireyler genellikle dinî cemaat veya tarikat mensubiyetleri üzerinden bir kimlik kazanırken, bu inkılapla birlikte bu yapılar dağıtılmış ve birey, modern bir ulus devletin eşit bir vatandaşı olarak tanımlanmıştır. Bu durum, toplumsal birliği 'parçalı cemaat yapısından' 'bütünleşik ulus yapısına' dönüştürmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Atatürk'ün sözünün bağlamını analiz etmek
Sözün, bireyin özgürleşmesini ve toplumsal yapının bilim/medeniyet temeline dayanmasını vurguladığı görülür.
Sorunun kökünde verilen alıntı, inkılabın felsefi altyapısını anlamak için temel veridir.
2
Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasının sosyal etkisini değerlendirmek
Bu kurumların kapatılmasıyla dervişlik, müritlik ve şeyhlik gibi toplumsal statüler hukuken sona ermiştir.
Toplumsal alanda yapılan bu inkılap, bireyin cemaat hiyerarşisindeki yerini değil, devlet karşısındaki 'vatandaş' statüsünü öne çıkarır.
3
Halkçılık ve Laiklik ilkeleriyle bağlantı kurmak
Dinî unvanların yasaklanması 'Halkçılık' (eşitlik), dinin siyasallaşmasının önlenmesi ise 'Laiklik' ile ilgilidir.
Yapısal dönüşüm, bu iki ilkenin kesişim noktasında, ulusal birlik ve vatandaşlık bilincinin inşasıdır.

Anahtar Kavram

Ulusal Vatandaşlık ve Sosyal Eşitlik (Halkçılık & Laiklik)

İpuçları

1
Atatürk'ün sözündeki 'şeyhler, dervişler, müritler' ifadelerinin toplumda nasıl bir sınıflandırmaya yol açtığını düşünün.
2
Bu düzenleme ile bir kişinin bir gruba ait olma zorunluluğu yerine devletin kanunları önünde eşit olması (Halkçılık) amaçlanmıştır.
3
Cemaat kimliği ile vatandaşlık kimliği arasındaki fark, bu inkılabın temel yapısal dönüşüm noktasıdır.

Daha Fazla Pratik

1934 yılında kabul edilen 'Unvan ve Lakapların Kaldırılması' kanunu ile bu düzenleme arasındaki sürekliliği incelemek, Halkçılık ilkesinin toplumsal alandaki tam etkisini anlamanıza yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Toplumsal Alanda Yapılan İnkılaplar

Bu konudan daha fazla soru