Examkin

Soru

Zorluk: ZorBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kış aylarında bağışıklığı güçlendirmek için demlenen itburnu çayı, yöre halkı tarafından şifa niyetine sıkça tüketiliyor.
  2. B
    Yaşanan aksaklıklar karşısında sükûnetini koruyan görevli, tüm zorluklara büyük bir metanetle sabretti.
  3. Arkeolojik kazılar sırasında bulunan yeraltı sarnıçları, antik kentin su mimarisi ve mühendislik harikaları hakkında önemli ipuçları veriyor.Cevap
  4. D
    Emniyet birimleri, uzun süreli takibin ardından düzenledikleri operasyonla şüpheliyi suçüstü yakalayarak gözaltına aldı.
  5. E
    Meteoroloji Genel Müdürlüğü, kentin kuzeybatı kesimlerinde akşam saatlerinden itibaren etkili olacak şiddetli yağış uyarısında bulundu.

Cevap

Arkeolojik kazılardan bahseden seçenekteki 'yeraltı' sözcüğü, somut bir yer (yerin altı) bildirdiği için 'yer altı' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; 'alt, üst ve üzeri' sözcükleri somut olarak bir yer bildiriyorsa ayrı, bildirmiyorsa bitişik yazılır. 'Yeraltı sarnıçları' ifadesinde sarnıcın yerin altında olduğu somut bir mekan bilgisi verildiğinden bu sözcüğün 'yer altı' şeklinde ayrı yazılması gerekir. Eğer 'yeraltı dünyası' gibi mecazi/soyut bir anlam kastedilseydi bitişik yazılabilirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (itburnu, sabretti, yeraltı, suçüstü, kuzeybatı) tespit edin.
Tüm seçeneklerde en az bir birleşik yapı bulunmaktadır.
Yazım yanlışını bulmak için önce ilgili yapıların belirlenmesi gerekir.
2
TDK'nin 'somut olarak yer bildirme' kuralını (alt/üst sözleri için) uygulayın.
'Suçüstü' soyut bir durumu bildirdiği için bitişik, 'yeraltı' ise sarnıcın bulunduğu somut yeri bildirdiği için ayrı yazılmalıdır.
KPSS'de en sık sorulan ve karıştırılan kurallardan biri yer bildiren alt/üst kelimeleridir.
3
Diğer kuralları (ses olayı, bitki adı, ara yön) kontrol ederek sağlamasını yapın.
Sabretti (ses düşmesi var), itburnu (anlam kaybı var), kuzeybatı (ara yön) yazımlarının doğru olduğu görülür.
Hatalı şıkkın kesinleşmesi için diğer seçeneklerin doğruluğu teyit edilmelidir.

Anahtar Kavram

Alt, Üst ve Üzeri Sözlerinin Yazımı
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşik Kelimelerin Yazımı

Bu konudan daha fazla soru