Soru

Zorluk: ZorHukuk Alanında Yapılan İnkılaplar

Osmanlı Devleti’nde şer’iye, cemaat ve konsolosluk mahkemeleri gibi farklı yargı mercilerinin bir arada bulunması hukukta çok başlılığa yol açmış; bu durum hem toplumsal eşitliği hem de devletin yargı denetimini zorlaştırmıştır. 8 Nisan 1924 tarihinde yürürlüğe giren "Mahkemelerin Teşkilatına Dair Kanun" ile şer’iye mahkemeleri kapatılarak laik ve milli mahkemeler sistemi kurulmuştur.

Buna göre, şer’iye mahkemelerinin kapatılmasıyla öncelikle aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı söylenebilir?

  1. Hukuk sistemindeki çok başlılığa son vererek yargı birliğini tesis etmekCevap
  2. B
    Türk Medeni Kanunu’nun kabulüyle kadınlara belediye seçimlerine katılma hakkı tanımak
  3. C
    Mecelle’nin içeriğini modernize ederek azınlıkların hukuki taleplerini karşılamak
  4. D
    Tevhid-i Tedrisat Kanunu doğrultusunda eğitimde kültürel çatışmaları engellemek
  5. E
    Kabotaj Kanunu ile Türk karasularındaki ekonomik bağımsızlığı hukuki güvenceye kavuşturmak

Cevap

Hukuk sistemindeki çok başlılığa son vererek yargı birliğini tesis etmek
Osmanlı hukukunda dinsel esaslı (şer'iye), azınlıklara özel (cemaat) ve yabancılara tanınan (konsolosluk) mahkemelerin bulunması, aynı suç veya dava için farklı kanunların uygulanmasına neden olmaktaydı. 1924 yılında şer'iye mahkemelerinin kapatılması, bu çok başlılığı ortadan kaldırarak tüm vatandaşların aynı mahkemelerde ve laik hukuk kurallarına göre yargılanmasını sağlamayı, yani yargı birliğini tesis etmeyi amaçlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı hukuk sistemindeki yargı birimlerinin analizi
Osmanlı'da şer'i, cemaat ve konsolosluk mahkemeleri gibi birden fazla hukuk mercisinin varlığı tespit edilir.
Hukuk sistemindeki 'çok başlılık' probleminin kaynağını anlamak için gereklidir.
2
1924 tarihli kanunun içeriğinin değerlendirilmesi
Şer'iye mahkemelerinin kapatıldığı ve yargı yetkisinin laik mahkemelere devredildiği görülür.
Yapılan düzenlemenin hangi kurumu hedef aldığını belirlemek için gereklidir.
3
Sonuç ile kavramsal eşleştirme yapılması
Farklı mahkemelerin kaldırılıp tek bir yargı düzenine geçilmesi 'yargı birliği' kavramına ulaştırır.
İnkılabın temel amacını tanımlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Yargı Birliği ve Hukukta Laikleşme
Bu soruyu puanla