Soru

Zorluk: KolayUygur Devleti

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde bozkır kültürü ve konargöçer yaşam tarzı nedeniyle sanat eserleri genellikle taşınabilir nitelikteyken, Uygurlar ile birlikte bu yapıda köklü bir değişim yaşanmıştır.

Uygurların yerleşik hayata geçmesi ve şehirleşme faaliyetlerine başlamasının Türk kültür tarihindeki en belirgin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Saray, tapınak ve ev gibi kalıcı mimari eserlerin inşa edilmesiCevap
  2. B
    Hayvancılığın temel geçim kaynağı olarak önemini koruması
  3. C
    Kurgan adı verilen oda şeklindeki mezar geleneğinin ilk kez başlaması
  4. D
    Onlu sistem adı verilen askeri teşkilatın ilk kez kurulması
  5. E
    Devlet yönetiminde 'Kurultay' meclisinin ilk kez oluşturulması

Cevap

Saray, tapınak ve ev gibi kalıcı mimari eserlerin inşa edilmesi Uygurların yerleşik hayata geçmesinin en somut sonucudur.
Türk tarihinde yerleşik hayata geçen ilk devlet olan Uygurlar, bu yaşam tarzının bir gereği olarak manastırlar, saraylar ve evler inşa ederek kalıcı mimariyi başlatmışlardır. Göçebelik döneminde sanat eserleri 'hayvan üslubu' ile süslenmiş taşınabilir eşyalardan oluşurken, yerleşik hayatta duvar resimleri (fresko) ve heykellerle süslenmiş büyük yapılar ön plana çıkmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Yaşam tarzı analiz edilir.
Uygurların konargöçerlikten yerleşik hayata geçtiği saptanır.
Yerleşik hayat, taşınabilir eserlerden kalıcı eserlere geçişin ana sebebidir.
2
Kültürel etkiler değerlendirilir.
Şehirleşme (balık) ve mimari gelişim arasındaki bağ kurulur.
Bir topluluk bir yerde kalıcı olarak yaşıyorsa, oraya taşınamaz yapılar inşa eder.

Anahtar Kavram

Yerleşik Hayat ve Mimari

İpuçları

1
Düşün ki artık çadırda değil, 'balık' adı verilen şehirlerde yaşıyorsun. Neye ihtiyacın olur?
2
Taşınabilir (halı, kilim, kılıç) sanattan, taşınamayan (bina) sanata geçişi düşün.
3
Yerleşik hayatın en önemli kanıtı, toprağa çakılan çivisi olmayan ancak kalıcı olan mimari eserlerdir.

Daha Fazla Pratik

Uygurların Maniheizm dinini benimsemesinin hayvancılığı nasıl etkilediğini araştırabilirsin.

Alternatif Yöntem

Şıklarda verilen özelliklerin 'ilk kez' mi yoksa 'ortak özellik' mi olduğuna bakarak eleme yapabilirsin.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla