Soru

Zorluk: OrtaOrdu Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nde Tımar Sistemi bünyesinde yetiştirilen, barış zamanında taşrada güvenliği sağlayan ve savaş dönemlerinde 'Cebelü' adı verilen atlı askerlerle birlikte orduya katılan Eyalet Askerlerinin; Kapıkulu Askerlerinden ayrılan temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Doğrudan padişaha bağlı profesyonel ve sürekli maaşlı bir ordu olmaları
  2. B
    Devlet hazinesinden üç ayda bir 'ulufe' adı verilen düzenli maaş almaları
  3. Devlet bütçesine nakit yükü getirmeksizin toprak gelirleri (dirlik) ile finanse edilmeleriCevap
  4. D
    Sadece başkent İstanbul'un ve padişah sarayının güvenliğini sağlamakla görevli olmaları
  5. E
    III. Selim döneminde Avrupaî tarzda kurulan Nizam-ı Cedid ordusunun ilk unsurları olmaları

Cevap

Eyalet askerlerinin Kapıkulu askerlerinden en temel farkı, devlet hazinesine yük olmadan dirlik (toprak) sistemi üzerinden yetiştirilmeleri ve finanse edilmeleridir.
Osmanlı klasik askeri sisteminde Eyalet Askerlerinin (özellikle Tımarlı Sipahilerin) Kapıkulu askerlerinden ayrılan en belirgin özelliği finansman modelidir. Kapıkulu ordusu profesyoneldir ve maaşlarını doğrudan devlet hazinesinden ulufe olarak alırken; Eyalet askerleri, Dirlik (Tımar) sistemi kapsamında kendilerine tahsis edilen toprakların vergi gelirleriyle geçinir ve yetiştirdikleri 'Cebelü' denilen askerlerle devlet bütçesine ek bir nakit yükü getirmeden ordunun ana gövdesini oluştururlar.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı ordu yapısının iki ana kolunu tanımlayın.
Osmanlı ordusu; Merkez (Kapıkulu) ve Taşra (Eyalet) ordusu olmak üzere ikiye ayrılır.
Soru, bu iki grup arasındaki temel farkı sormaktadır.
2
Mali kaynakları karşılaştırın.
Kapıkulu askerleri hazineden maaş (ulufe) alırken, Eyalet askerleri (Tımarlı Sipahiler) topraktan gelen vergi gelirleriyle geçinir.
Osmanlı askeri sisteminin en karakteristik farkı finansman yöntemidir.
3
Askeri çıktıları değerlendirin.
Tımar sahibi, gelirinin fazlasıyla 'Cebelü' denilen atlı askerler yetiştirir; bu da hazineye yük olmadan büyük bir ordunun kurulmasını sağlar.
Cebelü kavramı, eyalet ordusunun temel üretim birimidir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Askeri Teşkilatında Finansman: Kapıkulu (Hazine/Maaş) vs. Eyalet (Toprak/Dirlik)
Bu soruyu puanla