Soru

Zorluk: OrtaHalkçılık

Atatürk, 1923 yılında yaptığı bir konuşmada; "Bizim halkımız birbirinden ayrı sınıflar değil, aksine varlıkları ve çalışmalarının sonuçları birbirine lazım olan sınıflardan ibarettir." demiştir. Bu ifadeyle Türk toplumunun imtiyazsız ve sınıfsız bir yapıya kavuşturulması hedeflenmiştir. Halkçılık ilkesinin bu temel hedefi doğrultusunda gerçekleştirilen aşağıdaki inkılaplardan hangisinin, toplumdaki sosyal ve ekonomik imtiyazları kaldırarak vatandaşlar arasında "toplumsal eşitlik" sağlama amacı taşıdığı söylenemez?

  1. A
    Aşar vergisinin kaldırılarak köylünün üzerindeki mali yükün hafifletilmesi
  2. B
    Soyadı Kanunu ile toplumsal ayrıcalık belirten unvan ve lakapların yasaklanması
  3. C
    Türk Medeni Kanunu ile aile hukukunda kadın ve erkek arasında tam eşitliğin sağlanması
  4. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanarak devlet eliyle fabrikaların kurulmasıCevap
  5. E
    Millet Mekteplerinin açılarak vatandaşların eğitim ve kültürel seviyesinin yükseltilmesi

Cevap

Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanarak devlet eliyle fabrikaların kurulması uygulaması doğrudan Halkçılık değil, Devletçilik ilkesi kapsamında değerlendirilir.
Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanması, devletin ekonomik hayata bizzat müdahale ederek sanayi yatırımlarını gerçekleştirmesidir. Bu durum, toplumsal statü veya hukuki eşitlikten ziyade devletin ekonomik yönetim modelini (Devletçilik) ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki "imtiyazsız ve sınıfsız toplum" ifadesinin temel ilkesini belirleme.
Bu hedef, Türk toplumunda hiçbir zümrenin diğerinden üstün olmamasını savunan Halkçılık ilkesiyle doğrudan ilişkilidir.
Halkçılık, kanun önünde eşitlik ve sosyal adalet temelinde ayrıcalıkları reddeder.
2
Seçeneklerdeki inkılapların toplumsal eşitlik boyutlarını analiz etme.
Aşar vergisi (ekonomik adalet), Soyadı Kanunu (sosyal statü eşitliği), Medeni Kanun (hukuki cinsiyet eşitliği) ve Millet Mektepleri (eğitimde fırsat eşitliği) doğrudan bu hedefe hizmet eder.
Bu düzenlemeler vatandaşlar arasındaki farklı muameleleri ve sınıfsal ayrımları ortadan kaldırır.
3
Ekonomik model ile sosyal ilke arasındaki farkı ayırt etme.
Sanayi planları doğrultusunda devletin yatırım yapması bir ekonomik yöntemdir.
Halkın yararına olsa dahi, devletin bizzat yatırımcı olması ekonomik bir model olan Devletçilik ilkesinin temel karakteristiğidir.

Anahtar Kavram

İmtiyazsız, sınıfsız toplum ideali ve Halkçılık-Devletçilik ayrımı

İpuçları

1
Halkçılık ilkesi daha çok sosyal statü, hukuk önünde eşitlik ve fırsat eşitliği gibi kavramlara odaklanır.
2
Devletin bizzat fabrikalar kurması ve ekonomik yatırımları planlaması, yöntem olarak ekonomiye devlet müdahalesini ifade eden bir ilkeye girer.

Daha Fazla Pratik

İzmir İktisat Kongresi ve Teşvik-i Sanayi Kanunu gibi diğer ekonomik düzenlemelerin hangi ilkelerle ilişkili olduğunu inceleyerek Halkçılık ile farkını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İnkılapları 'sosyal/hukuki' ve 'ekonomik yöntem' olarak ikiye ayırın. Sosyal alandaki eşitlik odaklı düzenlemeler Halkçılık; devletin bizzat yatırımcı olması ise Devletçilik ilkesidir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla