Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

Lozan Barış Antlaşması’na ek olarak imzalanan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi’ne göre, İstanbul’daki Rumlar ile Batı Trakya’daki Türklerin yerleşik (etabli) sayılması ve mübadeleden muaf tutulması kararlaştırılmıştır. Ancak Türkiye ve Yunanistan arasında "etabli" kavramının yorumlanması üzerine çıkan anlaşmazlık, 1930 yılına kadar süren bir krize yol açmıştır.

10 Haziran 1930 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması (Ahali Sözleşmesi) ile bu uyuşmazlığın kesin olarak çözülmesini sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri için bölgeye geliş tarihlerine bakılmaksızın o anda orada bulunanların "yerleşik" kabul edilmesiCevap
  2. B
    Sadece 30 Ekim 1918 tarihinden önce bölgeye yerleşmiş olan Rum ve Türklerin yerleşik statüsünde kalması
  3. C
    Mübalede edilecek nüfusun belirlenmesinde din esası yerine dil ve ırk esasının kabul edilmesi
  4. D
    Hatay'ın Türkiye'ye bırakılması karşılığında Yunanistan'ın mübadele taleplerinden vazgeçmesi
  5. E
    Musul Sorunu'nun Milletler Cemiyeti kararıyla çözülmesi üzerine mübadele maddesinin iptal edilmesi

Cevap

Ankara Antlaşması ile yerleşiklik kriteri olarak kişilerin bölgeye geliş tarihine bakılmaksızın orada bulunmaları yeterli sayılmıştır.
10 Haziran 1930 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile Türkiye ve Yunanistan, yerleşme tarihleri ne olursa olsun İstanbul’daki Rumlar ile Batı Trakya’daki Türklerin "etabli" (yerleşik) sayılmasını kabul etmişlerdir. Bu esnek yaklaşım, iki ülke arasındaki en büyük pürüzü gidermiş ve Balkan Antantı'na giden süreci başlatmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan'daki 'etabli' krizinin nedenini analiz et.
Krizin nedeni, Yunanistan'ın daha fazla Rum'u İstanbul'da tutmak için 'geliş tarihine' bakılmamasını, Türkiye'nin ise 1918 öncesini şart koşmasıdır.
Sorunun kaynağını anlamak çözümün mantığını kavramayı sağlar.
2
1930 Ankara Antlaşması'nın (Ahali Sözleşmesi) getirdiği değişikliği incele.
Her iki ülke de siyasi bir uzlaşma sağlayarak 'tarih' şartından vazgeçmiş ve o anki yerleşimi esas almıştır.
1930 antlaşması, hukuki tekniklerden ziyade siyasi dostluğu (Venizelos-Atatürk dönemi) önceleyen bir çözümdür.

Anahtar Kavram

1930 Ankara Antlaşması ile Etabli Tanımının Genişletilmesi

İpuçları

1
Sorun, kimlerin 'yerleşik' sayılacağı konusundaki tarihsel uyuşmazlıktan kaynaklanıyordu.
2
1930 yılındaki çözüm, Türk-Yunan ilişkilerinde dostluk dönemini (Venizelos ziyareti) başlatan siyasi bir geri adımdır.
3
Çözümün anahtarı, '30 Ekim 1918' gibi belirli bir tarihe bakma zorunluluğunun kaldırılmasıdır.

Daha Fazla Pratik

Mübadele sorununun çözümünden sonra başlayan Türk-Yunan dostluğunun bir sonucu olarak 1934'te imzalanan Balkan Antantı'nı inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik olarak 'tarih' içeren seçenekleri eleyerek (çünkü tarih kısıtlaması sorunun kendisidir) 'fiili durum' içeren seçeneğe odaklanabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Nüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

Bu konudan daha fazla soru