Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Hafta sonu orman yürüyüşünde gördüğümüz kuşburnu çalıları meyve vermeye başlamıştı.
  2. B
    Tarihî belgeleri incelerken olayları birbirinden ayırt etmek için titiz bir çalışma yürüttü.
  3. Şiddetli yağışın ardından şehrin üzerinde beliren muazzam gök kuşağı herkesi büyüledi.Cevap
  4. D
    Yeni çıkan kitabın ön söz kısmında yazarın çocukluk anılarına yer verilmiş.
  5. E
    Filmde başrol oynayan oyuncu, performansıyla eleştirmenlerden tam not almayı başardı.

Cevap

Şiddetli yağışın ardından beliren gök kuşağı ifadesindeki 'gökkuşağı' kelimesi bitişik yazılmalıdır.
Gökkuşağı kelimesi, doğa olaylarını bildiren ve anlamca kalıplaşmış bir birleşik sözcük olduğu için TDK kuralları gereği bitişik yazılmalıdır. Cümlede 'gök kuşağı' şeklinde ayrı yazılarak yazım hatası yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik yapıdaki sözcükleri tespit edin.
Tespit edilen kelimeler: kuşburnu, ayırt etmek, gök kuşağı, ön söz, başrol.
Yazım yanlışı sorusunu çözmek için önce odaklanılacak birleşik yapılar belirlenmelidir.
2
Her bir kelimenin TDK birleşik kelime kurallarına uygunluğunu kontrol edin.
Kuşburnu (bitki adı, bitişik), Ayırt etmek (ses olayı yok, ayrı), Ön söz (kural gereği ayrı), Başrol (baş- ön ekiyle, bitişik) kurallara uygundur.
Birleşik kelimelerin yazımı anlam kayması, ses olayı veya belirli eklerin kullanımına göre değişir.
3
Doğa olaylarını ve kalıplaşmış birleşik yapıları değerlendirin.
Gökkuşağı kelimesi kalıplaşmıştır ve her zaman bitişik yazılmalıdır.
Cümlede ayrı yazılarak 'Birleşik Kelimelerin Yazımı' kuralına aykırı davranılmıştır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazım Kuralları (Anlam Kayması ve Kalıplaşma)

İpuçları

1
Cümlelerdeki birleşik isimlere ve yardımcı fiillere odaklanın.
2
Gökkuşağı, kuşburnu gibi kelimeler anlamca kalıplaşmış mıdır yoksa gerçek anlamlarını koruyorlar mı?
3
Ön söz ve ayırt etmek kelimelerinin ayrı yazıldığını hatırlayın; gökyüzündeki o renkli yayın ismine bir kez daha bakın.

Daha Fazla Pratik

Buna benzer olarak 'sıra dışı', 'yanı sıra' gibi kelimelerin de her zaman ayrı yazıldığını çalışarak bu kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimeyi oluşturan unsurlardan ikincisi gerçek anlamını koruyor mu diye bakın. Eğer korumuyorsa (kuşburnu, aslanağzı gibi) veya bir doğa olayı/hastalık gibi yeni bir kavramı karşılıyorsa genellikle bitişik yazılır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşik Kelimelerin Yazımı

Bu konudan daha fazla soru