Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Yapı ve Akış

(I) Meddahlık, tek kişilik bir tiyatro türü olarak Anadolu’nun kültürel belleğinde çok önemli bir yere sahiptir. (II) Sanatçı, yüksekçe bir yere oturarak bir mendil ve bir sopa yardımıyla çeşitli hikâyeler anlatır, taklitler yapar. (III) Bu gösterilerde anlatılan hikâyeler genellikle günlük yaşamdan seçilir ve toplumun aksayan yönleri mizahi bir dille eleştirilir. (IV) Modern dönemde teknolojinin gelişmesiyle birlikte tiyatro binalarının akustik yapısı ve ışıklandırma sistemleri büyük bir değişim göstermiştir. (V) Bu eleştirel yönüyle meddah, sadece bir eğlendirici değil, aynı zamanda toplumun aynası ve sözlü geleneğin taşıyıcısıdır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Düşüncenin akışını bozan cümle, modern tiyatro binalarının akustik ve ışıklandırma sistemlerinden bahseden cümledir.
Paragrafın bütününde meddahlık sanatının özellikleri ve toplumsal işlevi anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede konu tamamen değişerek günümüz tiyatro binalarının teknik gelişimine değinilmiştir. Bu durum, paragrafın anlamsal bütünlüğünü zedelediği için akışı bozan cümle budur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve çerçevesini belirleyin.
Paragrafın, geleneksel Türk tiyatrosu olan 'meddahlık' sanatının tanımı, icrası ve toplumsal işlevi üzerine kurulduğu görülür.
Bağlamı belirlemek, yabancı kalan cümleyi tespit etmek için ilk adımdır.
2
Cümleler arasındaki anlamsal bağları ve anahtar sözcükleri takip edin.
Üçüncü cümledeki 'toplumun aksayan yönlerinin eleştirilmesi' ifadesi, beşinci cümledeki 'bu eleştirel yönüyle' ifadesine bağlanmaktadır.
Anlamsal zincirdeki kopukluğu belirlemek akışı bozan cümleyi ortaya çıkarır.
3
Kopukluğa neden olan cümleyi analiz edin.
Dördüncü cümle, meddahlık sanatıyla ilgisi olmayan 'modern tiyatro binalarının teknik özellikleri' konusuna geçiş yapmıştır.
Konunun dışına çıkan veya konuya çok farklı bir perspektiften (teknik detay gibi) bakan cümle akışı bozar.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlam ve Yapı Bütünlüğü

İpuçları

1
Paragrafın genelinde 'meddahlık' sanatı mı yoksa genel anlamda 'tiyatro binaları' mı anlatılıyor?
2
Üçüncü cümledeki 'eleştiri' vurgusu ile beşinci cümledeki 'eleştirel yönüyle' ifadesi arasındaki bağı görmeye çalışın.
3
Dördüncü cümle, sanatın özünden çıkıp binaların teknik özelliklerine (akustik, ışıklandırma) geçerek konuyu saptırmaktadır.

Daha Fazla Pratik

Akışı bozan cümle sorularında, seçeneklerdeki cümlenin konunun farklı bir yönüne (örneğin sosyal rolden teknik yapıya) geçip geçmediğine dikkat edin.

Alternatif Yöntem

Cümleleri birbirine bağlayan 'bu eleştirel yönüyle', 'bu gösterilerde' gibi köprü ifadeleri takip ederek zincirin nerede koptuğunu bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla