Soru

Zorluk: OrtaHukuk Sistemi

Osmanlı Devleti’nde hukuk sistemi; İslam dininin esaslarına dayanan "şer’i hukuk" ve eski Türk gelenekleri ile padişah emirlerinden oluşan "örfi hukuk" olmak üzere iki temel kaynağa dayanmıştır. Bu iki hukuk dalı, devletin ihtiyaçlarını karşılamak üzere belirli bir hiyerarşi ve uyum içinde uygulanmıştır.

Buna göre, Osmanlı hukuk sistemindeki "örfi hukuk" kuralları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Temel dayanağını padişahın yasama yetkisinden, fermanlardan ve Türk töresinden almasıCevap
  2. B
    Kaynağını sadece fıkıh biliminden alarak tamamen dini hükümlerle ve delillerle sınırlı kalması
  3. C
    Sadece gayrimüslim tebaanın kendi arasındaki evlenme ve miras davalarını düzenlemek amacıyla oluşturulması
  4. D
    Uygulanmasında en yetkili makamın sadece fetva verme yetkisi bulunan Şeyhülislam olması
  5. E
    Mahkemelerde görev yapan kadıların atama ve denetimlerinin Kalemiye sınıfı tarafından bu kurallara göre yapılması

Cevap

Örfi hukuk, kaynağını padişahın yasama yetkisinden, fermanlardan ve Türk töresinden alır.
Osmanlı hukuk sisteminde örfi hukuk, padişahın 'yasama' yetkisine dayanır. Bu yetki doğrultusunda çıkarılan fermanlar, kanunnameler (örneğin Fatih Kanunnamesi) ve kökeni Orta Asya'ya kadar uzanan Türk töresi, örfi hukukun ana materyalleridir. Ancak bu kurallar oluşturulurken İslam hukukuna (şer'i hukuk) aykırı olmaması şartı gözetilir.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı hukukunun dallarını ayırt et
Hukuk; Şer'i (dini) ve Örfi (geleneksel/idari) olarak ikiye ayrılır.
Sistemdeki temel ikili yapıyı anlamak sorunun temelidir.
2
Örfi hukukun kaynağını belirle
Padişah fermanları, kanunnameler ve eski Türk töresi örfi hukuku oluşturur.
Örfi hukukun meşruiyetini padişahın yasama gücünden aldığı bilgisini teyit etmek gerekir.
3
Sınırlayıcı unsuru kontrol et
Örfi hukuk kuralları şer'i hukuka aykırı olamaz.
Sistemin bütünlüğünü ve hiyerarşisini belirleyen temel kural budur.

Anahtar Kavram

Osmanlı Hukukunun Kaynakları ve Yapısı

İpuçları

1
Osmanlı hukukunda bir yanda İslam kuralları, diğer yanda padişahın çıkardığı kanunlar bulunur.
2
Padişahın 'Kanunname' çıkarma yetkisi hangi hukuk türünün bir parçasıdır?
3
Örfi hukuk, Türk töresinin ve devlet ihtiyaçlarının padişahın mutlak otoritesiyle yasallaşmış halidir.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı'da hukuk sınıflarını (İlmiye) ve bu sınıfın üyelerinin (Kadı, Kazasker) görevlerini tekrar etmek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla