Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMeridyenler ve Boylam Etkileri

Meridyenler arasındaki 44 dakikalık zaman farkı, Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızının (açısal hız) sabit olmasından kaynaklanır. Bu bilgi doğrultusunda, 29∘29^{\circ} Doğu boylamında yer alan İstanbul'da yerel saat 12:0012:00 iken, aynı anda yerel saati 12:3612:36 olan bir merkez aşağıdaki boylamlardan hangisi üzerinde yer almaktadır?

  1. A
    20∘20^{\circ} Doğu
  2. 38∘38^{\circ} DoğuCevap
  3. C
    33∘33^{\circ} Doğu
  4. D
    45∘45^{\circ} Doğu
  5. E
    25∘25^{\circ} Doğu

Cevap

Yerel saati 12:3612:36 olan merkez, İstanbul'un doğusundaki 38∘38^{\circ} Doğu boylamı üzerinde yer almaktadır.
Verilen iki nokta arasındaki zaman farkı 3636 dakikadır. Her bir boylam derecesi 44 dakikalık zaman farkına karşılık geldiğinden, 36/4=936 / 4 = 9 derecelik bir boylam farkı olduğu bulunur. İstanbul'da saat 12:0012:00 iken sorulan merkezde saat 12:3612:36 (yani daha ileri) olduğu için, bu merkez İstanbul'un doğusunda yer almalıdır. 29∘29^{\circ} Doğu boylamına 99 derece eklendiğinde 38∘38^{\circ} Doğu boylamına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
İki merkez arasındaki zaman farkını belirle.
12:36−12:00=3612:36 - 12:00 = 36 dakika.
Boylam farkını bulabilmek için önce toplam zaman farkını bulmalıyız.
2
Zaman farkını boylam farkına dönüştür.
36/4=9∘36 / 4 = 9^{\circ} boylam farkı.
Ardışık iki meridyen arası mesafe her zaman 44 dakikadır.
3
Merkezin hangi yönde (Doğu/Batı) olduğunu tespit et.
Saat daha ileri (12:3612:36) olduğu için merkez daha doğudadır.
Dünya batıdan doğuya döndüğü için doğudaki merkezler güneşi daha erken görür ve yerel saatleri daha ileridir.
4
Yeni boylam derecesini hesapla.
29∘+9∘=38∘29^{\circ} + 9^{\circ} = 38^{\circ} Doğu.
Doğuya gidildikçe boylam dereceleri Türkiye'nin bulunduğu yarım kürede artar.

Anahtar Kavram

Yerel Saat Hesaplamaları ve Boylam İlişkisi

İpuçları

1
Önce iki şehir arasındaki toplam zaman farkını dakikalar cinsinden hesaplayın.
2
Her 44 dakikanın 11 boylam derecesine eşit olduğunu unutmayın. Bulduğunuz dakikayı 44'e bölün.
3
Yerel saat daha ileri ise merkezin daha doğuda, geri ise daha batıda olduğunu hatırlayarak toplama veya çıkarma yapın.

Daha Fazla Pratik

Aynı boylam üzerindeki farklı şehirlerde güneşin neden farklı saatlerde doğduğunu (enlem etkisi) araştırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Orantı kurarak da çözebilirsiniz: 11 boylam 44 dakika ise, XX boylam 3636 dakikadır. Buradan X=9X=9 bulunur. Saat ileri olduğu için 29+9=3829+9=38 sonucuna ulaşılır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Meridyenler ve Boylam Etkileri

Bu konudan daha fazla soru